Logo van JTravel.nl
Zoek
Sluit dit zoekvak.

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Ik neem regelmatig deel aan instawalks/instameets. Deze instameet verkent een deel van het Waterliniepad.

Met deze instameets Waterliniepad maak ik kennis met de bijzondere plekken aan zowel de Stelling van Amsterdam als de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De organisatie van deze instameet ligt in handen van Instameet Holland.

In dit artikel leest u alles over de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Inhoudsopgave

Nieuwe Hollandse Waterlinie

De Nieuwe Hollandse Waterlinie is 3 tot 5 kilometer breed en een totale lengte van 85 kilometer. De Nieuwe Hollandse Waterlinie bestaat uit 45 forten, 6 vestingsteden (Muiden, Weesp, Naarden, Gorinchem en Woudrichem), 2 kastelen, 100 militaire sluizen, 85 mitrailleurkazematten en meer dan 700 betonnen schuilplaatsen en kazematten.

De Nieuwe Hollandse Waterlinie is toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Ligging

De Nieuwe Hollandse Waterlinie loopt van het eiland Pampus in het IJsselmeer tot aan de Biesbosch.

Geschiedenis

De Nieuwe Hollandse Waterlinie was een vervanging van de Hollandse Waterlinie, die uit het einde van de 17e eeuw stamde. Sinds 1871 draagt het de naam de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Bij de nieuwe linie valt Utrecht binnen de linie, iets wat bij de oude linie niet het geval was.
Aan het eind van de 18e eeuw werd gepleit voor een verschuiving van de Oude Hollandse Waterlinie naar het oosten, zodat ook Utrecht binnen de linie zou vallen. Napoleon wilde met dit plan Amsterdam kunnen verdedigen. Na de val van Napoleon besloot Koning Willem I dat het plan uitgevoerd moest worden.

De bouw werd pas in 1870 voltooid. Later werd er veel aan de forten verbouwd. Munitie en geschut werden steeds veranderd waardoor de forten ook telkens verbouwd moesten worden om hier tegen bestand te zijn. Ieder fort moest voldoen aan specifieke eisen en zijn daarom uniek.

De Nieuwe Hollandse Waterlinie maakte tussen 1815 en 1940. Het westen van Nederland onbereikbaar voor de vijand. Militairen konden in oorlogstijden het gebied onder water zetten. Het land werd voor de vijand onbereikbaar omdat paarden, voertuigen en soldaten er niet door konden en voor boten was het water te ondiep.
In het verleden is het drie keer gebeurd dat de Nieuwe Hollandse Waterlinie klaar werd gemaakt: in 1870 tijdens de Frans-Duitse oorlog, tijdens de Eerste Wereldoorlog tussen 1914 en 1918 en in 1939-1940 aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. In 1940 werd duidelijk dat het hele systeem verouderd was. Vliegtuigen bestonden al en de Duitsers vlogen er zo overheen. De Duitsers hebben delen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie in 1944 onder water gezet om de bevrijders van ons land tegen te houden.

De forten zijn laag gebouwd. Ze zien eruit als een verhoging van het landschap, meestal begroeid met bomen en struiken. De voorkant was bedekt met een dikke laag aarde. Dit moest het vijandelijk geschut opvangen. De achterkant, het bouwkundige deel, ligt vaak beneden het maaiveld en alleen van dichtbij te bekijken. Bij veel forten zijn informatieborden geplaatst om mensen erop te attenderen dat ze bij een fort langslopen/-rijden.

De Nieuwe Hollandse Waterlinie is nog deels intact. Bijna alle forten staan er nog. Sommige forten zijn gerestaureerd en anderen worden bijv. voor cultuur of oefencentrum voor de Mobiele Eenheid gebruikt. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is nu een Rijksmonument.

Nu is de Nieuwe Hollandse Waterlinie een recreatiegebied. In de sommige forten zijn restaurants ingericht.

De Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie staan sinds 2021 samen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De Stelling van Amsterdam stond al op deze lijst. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is toegevoegd aan deze lijst als uitbreiding van de Stelling van Amsterdam. Ze staan nu onder de Hollandse Waterlinies op deze lijst.

Bezienswaardig

Een paar leuke plekken zijn: Fort bij Rijnauwen (het grootste vestingwerk van de Nieuwe Hollandse Waterlinie), Fort bij Vechten (met het Waterliniemuseum: een interactieve ontdekkingstocht door de Nieuwe Hollandse Waterlinie), eiland Pampus, het Muiderslot, Fort Vechten, Fort Asperen, Vesting Naarden, Fort Vuren en Slot Loevestein.

Nieuwe Hollandse Waterlinie

De stelling bestaat uit 46 forten en batterijen. Hieronder staan ze voor u op een rijtje:
Vesting Naarden

Vestingstad Naarden tijdens de Instameet Waterliniepad deel 1 / Copyright © JTravel.nl
Fort aan het Pampus Vesting Muiden
Vestingstad Muiden

Muiderslot met wal

Muiderslot in Muiden

Muizenfort in Muiden

Muizenfort in Muiden

Westbatterij in Muiden

Westbatterij in Muiden (hier waren werkzaamheden)
Vesting Weesp met het Torenfort aan de Ossenmarkt

Batterij de Roskam (geheel verdwenen)
Fort Uitermeer

Fort Uitermeer

Fort Hinderdam
Fort Kijkuit
Fort Spion
Fort Nieuwersluis
Batterij op de westelijke Vechtoever (geheel verdwenen)
Fort bij Tienhoven (redoute aan de Tienhovense Vaart)
Fort Maarsseveen
Fort aan de Klop
Fort De Gagel
Fort op de Ruigenhoekse Dijk
Fort Blauwkapel
Fort op de Voordorpse Dijk
Fort De Bilt
Werken bij Griftenstein
Fort Hoofddijk
Fort Vossegat
Lunet IV
Gedekte gemeenschapswegen rond Utrecht (nagenoeg geheel verdwenen)
Fort bij Rijnauwen
Infanteriestelling tussen Rijnauwen en Vechten (aangelegd tussen 1914 en 1918)
Fort bij Vechten

Fort bij Vechten in Bunnik

Fort bij ’t Hemeltje
Batterijen aan de Overeindseweg
De Plofsluis in het Amsterdam-Rijnkanaal
Fort Jutphaas
Fort Vreeswijk
Werk aan de Waalse Wetering
Batterij aan de noordelijke Lekdijk (geslecht)
Fort Honswijk (Fort Willem II), Honswijk (Houten)
Lunet aan de Snel
Gedekte Gemeenschapsweg bij Fort Honswijk
Werk aan de Korte Uitweg
Werk aan de Groeneweg (aangelegd tussen 1914 en 1918)
Batterijen aan de zuidelijke Lekdijk
Fort Everdingen
Infanteriestelling voor Fort Everdingen (aangelegd tussen 1914 en 1918)
Werk aan het Spoel
Geschutsbanken achter de Diefdijk
Werk op de spoorweg bij de Diefdijk
Batterij aan de Diefdijk (geslecht)
Gemaal en sluis “De oude Horn”
Batterijen aan de Meerdijk
Fort Asperen
Wapenplaats bij Asperen
Batterij aan de Nieuwe Lingedijk
Fort bij Herwijnen (Fort bij de Nieuwe Steeg)
Fort Vuren

Fort Vuren

Batterijen bij Dalem
Vesting Gorinchem

Vestingstad Gorinchem

Batterij aan de Broekse Sluis
Batterij aan de Krinkelwinkel
Slot Loevestein

Slot Loevestein

Batterij onder Brakel
Batterij onder Poederoijen
Geschutstanden op de dam in de Maas (niet meer aanwezig)
Vesting Woudrichem

De vestingmuur in Woudrichem

Fort bij Giessen
Batterij in de Postweide bij Woudrichem (geheel verdwenen)
Fort Altena
Batterij achter het Fort aan de Uppelse Dijk (geheel verdwenen)
Fort Bakkerskil
Fort bij het Steurgat
Fort Pannerden

Er is een Waterliniepad, een wandelroute van 350 kilometer langs de twee verdedigingslinies: de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. U loopt hier dichtbij de randstad door een schitterende natuur en langs mooie forten en vestingsteden. U komt, als u deze route loopt, langs 95 forten.

Praktische informatie

Overige informatie

  • Bij verschillende forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie is het mogelijk om in het fortrestaurant een kop koffie/thee te drinken, te lunchen, te borrelen of te dineren.
  • Bij verschillende forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie is het mogelijk om te overnachten.
  • Op de website van de Nieuwe Hollandse Waterlinie staan verschillende fiets-, wandel- en vaarroutes.
  • Natuurmonumenten beheert verschillende forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: Fort Nieuwersluis, Fort Kijkuit, Fort Hinderdam, Rietlanden en water bij Fort Uitermeer. Fort Hinderdam en Fort Uitermeer maken ook deel uit van de Stelling van Amsterdam.

Van de Nieuwe Hollandse Waterlinie heb ik het Fort Uitermeer, Vestingstad Muiden met de Westbatterij, het Muizenfort en het Muiderslot (mijn artikelen over Muiden verschijnen binnenkort), Vestingstad Weesp met het Torenfort aan de Ossenmarkt, Fort bij Vechten in Bunnik, vestingstad Naarden, vestingstad Gorinchem, vestingstad Woudrichem, Fort Vuren en Slot Loevenstein bezocht.
Sommige forten maken ook deel uit van de Stelling van Amsterdam, zoals Fort Hinderdam, Westbatterij en Muizenfort in Muiden, het Torenfort aan de Ossenmarkt in Weesp en Fort Uitermeer.

Contactgegevens

Nieuwe Hollandse Waterlinie
E-mail: nieuwehollandsewaterlinie@provincie-utrecht.nl
Website:
Klik hier om naar de website van de Nieuwe Hollandse Waterlinie te gaan

Sociale media

Bewaar op Pinterest

Tijdens de instameets Waterliniepad heb ik kennisgemaakt met de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Wat de Nieuwe Hollandse Waterlinie is, lees je in dit artikel. Lees je mee? #nieuwehollandsewaterlinie #instameet #jtravel #jtravelblog Tijdens de instameets Waterliniepad heb ik kennisgemaakt met de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Wat de Nieuwe Hollandse Waterlinie is, lees je in dit artikel. Lees je mee? #nieuwehollandsewaterlinie #instameet #jtravel #jtravelblog

Over JTravel

Auteur foto

Welkom op de website van JTravel. Mijn naam is Jaquelien, het gezicht achter de website JTravel en ook achter JTravelBlog. Ik neem u mee mee op reis naar verre oorden en dichtbij met reisverslagen en informatie over bestemmingen en geef u reisinspiratie en handige reistips. Gaat u mee op pad?

Deel dit artikel

Handige links

voor het plannen van uw reis

Om u mijn reistips gratis te kunnen blijven geven, kunt u mij helpen. Ik werk samen met verschillende organisaties. Als u via één van de onderstaande links iets boekt of koopt, ontvang ik een klein percentage van uw aankoopbedrag. Ik kan deze website op deze manier in de lucht houden en de kosten die ik maak voor het maken van deze website dekken en u van de gratis informatie voorzien. Het boeken via één van deze links kost u niets extra’s. Het helpt mij om met dit kleine beetje geld u te voorzien van informatie. Voor ons beiden is het een win-win situatie: ik verwijs u door naar leuke en handige reisproducten en u helpt mij, JTravel, met uw aankoop. Bij voorbaat dank. Meer handige links vindt u in het artikel Links naar andere websites.

Dit artikel bevat affiliate links. Wat een affiliate link inhoudt, vertel ik u in het artikel Disclaimer. 

Vindt u mijn blogs leuk? Koop dan een kop koffie voor me door op de button hieronder te klikken en ik zorg ervoor dat u kunt blijven genieten van de reisverhalen en reistips op mijn websites. Buy me a coffee

Deel dit artikel

Picture of Jaquelien

Jaquelien

Welkom op de website van JTravel. Mijn naam is Jaquelien, het gezicht achter de website JTravel en ook achter JTravelBlog. Geboren en getogen in het hoge noorden van Nederland, voor mijn studie Toerisme verhuisd naar Breda en daarna vanwege werk verhuisd naar het westen van Nederland. Een plek waar ik tot op heden nog altijd woon.
Ik neem u mee mee op reis naar verre oorden en dichtbij met reisverslagen en informatie over bestemmingen en geef u reisinspiratie en handige reistips. Gaat u mee op pad?

Ook leuk om te lezen

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven