Logo van JTravel.nl
Zoek
Sluit dit zoekvak.

Den Burg

Tijdens mijn 10-daagse vakantie in 2017 op Texel verbleef ik in Hotel Beatrix in De Koog. Ik huurde een fiets, waarmee ik vanuit De Koog het hele eiland verkende. In dit artikel vertel ik u alles over Den Burg, de grootste plaats van Texel waar ik De Burghtkerk en de Oudheidkamer bezocht.

Inhoudsopgave

Ligging

Den Burg is de hoofdplaats van Texel. Ongeveer de helft van de bijna 14.000 Texelaars woont in Den Burg.

Den Burg heeft een middeleeuws rond stratenpatroon. Het dorp heeft veel weg van een klein stadje. Den Burg heeft veel te bieden. Het centrum is grotendeels voetgangersgebied. U vindt in het centrum veel winkels (waaronder twee supermarkten), terrassen, restaurants en historische panden, een museum, zwembad en bioscoop. De kerktoren van de Burghtkerk kan in de zomermaanden worden beklommen. Iedere maandagochtend wordt op de Groeneplaats de weekmarkt gehouden en in de zomermaanden is er elke woensdag een zomermarkt met wekelijks een ander thema, zoals kunst, kindervermaak, oldtimers en ringsteken, boerenerf, Texelse producten en muziek. In Den Burg is ook het VVV-kantoor gevestigd.

Den Burg

Den Burg ligt ten zuidoosten van De Koog en ten noordwesten van Oudeschild.

Geschiedenis

In de vroege Middeleeuwen is Den Burg ontstaan als een ringwalburg. Deze versterking was waarschijnlijk de basis van een Friese koning of een krijgsheer. Uit archeologische opgravingen is gebleken dat deze plek al lang bewoond wordt. In de 7e eeuw heeft hier een Friese burcht gestaan. Deze is verwoest. Dit was een nederzetting met een wal en grachten. Deze nederzetting dateerde uit de tweede helft van de 7e eeuw en de eerste helft van de 8e eeuw. Er zijn een brede gracht en twee smalle grachten gevonden. De breedste gracht is nu nog op één plaats te herkennen. Dit is tegenover het Skoolglop, het steegje dat de Weverstraat met de Burgwal verbindt. Hier is het wegdek verzakt. Dit komt waarschijnlijk door inklinking van de gedempte gracht. In de 8e eeuw werd binnen de ringwalburg de oudste kerk op Texel gesticht. Daarna zijn ook de kerken van De Westen, Oosterend en De Waal zijn gesticht. Deze kerken waren van hout en zijn in de 11e en 12e eeuw in tufsteen herbouwd. In 1952 zijn de resten van het tufstenen kerkje van Den Burg gevonden. In het begin van de 8e eeuw kwam er een eind aan de bewoning van de burg. In 1346 werd Den Burg weer een versterkte nederzetting. Een nieuw gegraven gracht omsloot een ruimer grondgebied. U kunt nog altijd de loop van deze gracht herkennen. Deze loop ligt tussen de twee concentrische straten rond het centrum. Graaf Jan van Beaumont liet deze gracht graven. Hij bouwde de kloosterhof (of uithof) om tot het bestuurscentrum van Texel. Deze nieuwe gracht heeft tot 1902 bestaan. Daarna is de gracht drooggelegd en zijn hier huizen gebouwd. In de huidige bebouwing van Den Burg is de onregelmatige cirkelvorm, die ontstond door de gracht, nog heel goed te herkennen. Na de 14e eeuw ontwikkelde Den Burg zich tot het belangrijkste dorp van Texel. In de 15e eeuw werd de grote kerk, nu de Burghtkerk, gebouwd. Rond het jaar 1400 werd binnen de burgwal een klooster gebouwd. Hier staat nu het postkantoor. Tussen de kerk en het klooster lag een kloostertuin. De naam veranderde in Wezentuin (en heet nu het Park). Het klooster werd in de periode van de reformatie een weeshuis. Het weeshuis is door het bombardement van Den Burg tijdens de Russenoorlog op 6 april 1945 verwoest. Tijdens de opstand van de Georgiërs in de Tweede Wereldoorlog heeft Den Burg veel te lijden gehad. Door de beschieting met mortieren zijn toen veel gebouwen en monumenten ernstig beschadigd. Op de begraafplaats op de Hoge Berg tussen Den Burg en Oudeschild liggen 476 Georgiërs begraven. Zij maakten deel uit van het 822e Georgische bataljon in de Wehrmacht en zijn gedood tijdens de opstand in april 1945.

Bezienswaardigheden in Den Burg

Den Burg heeft 65 rijksmonumenten en 43 gemeentelijke monumenten. In Den Burg ziet u veel gerestaureerde monumenten met lijst-, klok- en trapgevels. Enkele leuke straten zijn de Warmoesstraat, de Gravenstraat en de Zwaanstraat. De Groeneplaats is het levendige hart van Den Burg. De Stenenplaats is het plein, waar u na het winkelen een terrasje kunt pikken. Dit is het eerste plein in Den Burg dat bestraat werd, vandaar de naam. De kastanjeboom op het plein dateert uit 1812.

Plattegrond van Den Burg

Oudheidkamer

De Oudheidkamer bevindt zich in het centrum van Den Burg aan de Kogerstraat in één van de oudste huizen van Den Burg. Het huis dateert waarschijnlijk uit 1599. Achter de Oudheidkamer bevindt zich de kleinste openbare kruidentuin van Nederland. U kunt in het museum bijzonder zeldzame kruiden- en bloemenzaden kopen. In de Oudheidkamer beleeft u het leven op Texel rond 1900. De Oudheidkamer is een museum met stijlkamers, een kelder, een zolderverdieping en de kleinste openbare kruidentuin van Nederland. In de Oudheidkamer is een indrukwekkende verzameling kunst- en gebruiksvoorwerpen, oude prenten, klederdrachten en folklore te zien. Op zolder zijn wisseltentoonstellingen te zien. In de woonkamer werd gegeten, gedronken, gebeden en geslapen. In de keuken hadden koffie en thee hun intrede gedaan, kwam het water uit de pomp en werd gekookt op het petroleumstel. In de opkamer of pronkkamer werd de visite ontvangen. De donkere kelder deed vroeger dienst als koelkast.

De opkamer in de Oudheidkamer in Den Burg
De kruidentuin in de Oudheidkamer in Den Burg

De Burgthkerk

De Burgthkerk is beeldbepalend voor Den Burg. Deze kerk bevindt zich aan de Binnenburg. De kerk is gebouwd in de 15e eeuw. De toren van deze kerk heeft een stenen spits. De kerk is gebouwd op de fundering van een Romaans tufstenen kerkje uit het einde van de 11e eeuw. De bouw van de huidige kerk was in 1452 af. Het is een laat-gothische driebeukige kerk met ingebouwde toren. In 1945 werd de kerk tijdens de Russenoorlog deels verwoest. De toren kan in de maanden juli en augustus op maandag en woensdag beklommen worden.

De toren van de Burghtkerk in Den Burg

Rooms-Katholieke Kerk

De Rooms-Katholieke Kerk staat aan de Molenstraat. Deze kerk is in 1863 gebouwd. De kerk is gewijd aan Johannes de Doper. Na 1945 zijn in de kerk twee glas-in-loodramen geplaatst. Het ene raam stelt een uit Oudeschild vertrekkend schip voor. Dit raam werd geplaatst uit dankbaarheid voor de terugkeer van de in de oorlog weggevoerde Texelse mannen. Op het andere raam ziet de geboorte, prediking en onthoofding van Johannes de Doper.

De binnenkant van de Rooms-Katholieke kerk in Den Burg

Schuilkerk

De karakteristieke schuilkerk of ‘vermaning’ van de Doopsgezinde Gemeente ligt tussen de huizen in de Kogerstraat, iets buiten het centrum.

Schoutenhuys

Het Schoutenhuys dateert uit 1611. Het Schoutenhuys is de blikvanger van de Groeneplaats. In 1981 is het pand gerestaureerd. Dit jaartal vindt u terug in de muurankers. Het pand was tot 1842 de domicilie van schouten, schepenen en later burgemeesters. Er werd hier ook rechtgesproken. Het bewijs hangt voor de sier aan de witte gevel. Het is een zware ketting van de schandpaal. De oude kerkers voor boefgespuis doen nu dienst als kelderbar.

Wezentuin

De Wezentuin is de voormalige tuin van het Wezenhuis. De tuin is een onderdeel van de herontwikkeling van de binnenstad van Den Burg. De tuin is een groene oase in hartje Den Burg. U hebt hier uitzicht op de historische Burgwal. Het park heeft een bijzondere historie. Het park ligt er al erg lang. In het jaar 1400 werd er op de Burgwal een klooster gebouwd. Tussen de kerk en het klooster kwam de kloostertuin, later de Wezentuin. De Wezentuin ligt als een verborgen parel in het centrum van Den Burg. De belangrijke looproutes worden door het organische netwerk van paden vergemakkelijkt. Er zijn in het park verschillende plekken om te zitten en te relaxen. In het midden van de Wezentuin staat het muziekpaviljoen.

Het muziekpaviljoen in de Wezentuin in Den Burg

Oorlogsmonument

Het oorlogsmonument De Levensboom herinnert de inwoners van Den Burg aan alle medeburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog door oorlogsgeweld zijn omgekomen. Het Georgische kunstwerk beeldt de onsterfelijkheid uit. Het monument staat symbool voor oorlog en vrede, begrippen die in het beeld zijn verwerkt. De Levensboom is gemaakt van koper. Op de stam is een vastgebonden mannenfiguur aangebracht. De boom staat op een voetstuk van beton. Het monument is 3.80 meter hoog. De tekst op het monument luidt: ‘Aan onze omgekomen Nederlandse broeders en zusters, USSR – Georgië.’ Het monument is een geschenk van de Georgiërs, die de opstand tegen de Duitsers tussen 6 april en 12 mei 1945 hebben overleefd. Het monument is onthuld op 4 mei 1975. Achter op de begraafplaats liggen de lichamen van in totaal 167 omgekomen geallieerden. Dit waren bijna allemaal bemanningsleden van vliegtuigen. Zij zijn op weg naar of van bombardementen door de Duitsers boven Texel neergeschoten. In een prieeltje ziet u een zuil met touchscreen. 123 van deze geallieerden krijgen zo een gezicht. Het zien van deze foto’s en de verhalen van deze jongens is een moment om kippenvel te krijgen. U ziet, verspreid over Texel, nog veel meer merktekens die verwijzen naar deze periode in de geschiedenis. Deze merktekens zijn in de vorm van kunst, stenen of bijvoorbeeld propellerbladen. Het monument bevindt zich op de Algemene begraafplaats aan de Kogerstraat in Den Burg.

De begraafplaats in Den Burg

Straten in Den Burg

  • De Stenenplaats is het middelpunt van Den Burg. Hier beginnen en eindigen de winkelstraten en u vindt hier terrassen. Ook twee belangrijke uitvalswegen beginnen aan dit plein: de Kogerstraat, die naar het noorden gaat en de Waalderstraat die naar het oosten gaat. De Stenenplaats kan een beginpunt van een wandeling door Den Burg zijn.
  • De Weverstraat is het smalle straatje dat buiten de cirkel om loopt. Dit is nu een echte winkelstraat. Als u naar boven kijkt, ziet hier en daar nog mooie geveltjes, maar er staat ook veel zakelijks in de Weverstraat. Aan de grenst als een oase van rust een markant hofje.
  • De Parkstraat was ooit een zeer mooie, historische straat. Hier was vroeger het oude weeshuis gevestigd. Dit weeshuis was rijk geworden door de verkoop van bronwater aan zeeschepen. Blijkbaar had het weeshuis zoveel symbolische waarde voor Texel, dat uit het kostuum van de weesjes, dat uit zwart en groen bestond, de Texelse vlag zou ontstaan: groen-zwart, Texels in ’t hart. Het weeshuis bestaat als gevolg van de oorlogshandelingen in 1945 niet meer.
  • De Burgwal is een opvallend stil straatje. Het straatje leidt u om het park heen naar de volgende winkelstraat. Hier hebt u een goed zicht op de oude dorpskerk met de gemetselde torenspits. De Burgwal is een echte straat met veel oude huizen met karakteristieke houten geveltjes aan twee kanten. De dorpse rust van de Burgwal is direct verdwenen als u linksaf de Binnenburg op loopt. Hier vindt u winkels en horecagelegenheden. De Binnenburg komt uit op de Vismarkt. Dit is een plein met de typische visbanken.
  • De Groeneplaats heeft aan de oostkant een oude gevelwand. Deze werd jaren geleden neergehaald voor een groot stadhuiscomplex en net toen de inwoners aan de architectuur van het gebouw begon te wennen werd het weer afgebroken.

Voor verdere verkenningen kunt u de straatjes achter de Groeneplaats bekijken, zoals de Warmoesstraat, Gravenstraat en de Molenstraat.

Regelmatig worden wandelexcursies door Den Burg georganiseerd.

In het centrum van Den Burg worden gewone en toeristische markten gehouden. In juli en augustus is er iedere woensdag een zomermarkt met wekelijks een ander thema. De weekmarkt vindt op maandagochtend plaats. Typerende straatjes voor Den Burg zijn de Gravenstraat, Warmoesstraat en de Burgwal, tussen de Parkstraat en de Binnenburg.

Natuurgebied bij Den Burg

Hoge Berg

De Hoge Berg is het hoogste punt van een keileembult op het eiland Texel. De Hoge Berg is het oudste deel van Texel en dateert uit de oertijd. U ziet hier nog steeds de typisch Texelse tuinwallen en schapenboeten. Vanaf de top heeft u een schitterend uitzicht. De Hoge Berg is een landschapsreservaat. Boven op de Hoge Berg, ten zuidoosten van de heuvel, ligt een eikenbosje, het Doolhof. Tegenwoordig is het een geliefde picknickplaats en kinderspeelplek.
Ook op de steile heling ligt het insectenreservaat De Zandkuil. Hier leven bijzondere graafbijen en -wespen. De Zandkuil is vanaf de weg goed te zien. Hier staat een informatiebord over het insectenreservaat. De Zandkuil is het enige insectenreservaat in Nederland. U kunt De Zandkuil vanaf de weg bewonderen, het is niet toegankelijk voor bezoekers.
Op de Hoge Berg kunt u de Georgische Erebegraafplaats Loladze bezoeken. Hier liggen sinds 1945 militairen begraven die deel uitmaakten van het 822e Georgische bataljon in de Wehrmacht. De Georgiërs kwamen om tijdens de Opstand van de Georgiërs aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. De Georgische begraafplaats ‘Loladze’ herbergt in twaalf lange rijen de graven van 476 gesneuvelde Georgiërs. Op de graven zijn rozenstruiken geplant. Aan het hoofd van de troepen ligt als enige in een eenvoudige houten kist, commandant Sjalwa Loladze. Het graf is bedekt met een bronzen gedenkplaat. Aan het hoofdeinde van het graf van Loladze is een granieten muur geplaatst, waarop het wapen van Texel en het embleem van de Sovjet-Unie zijn aangebracht. Oorspronkelijk was hier een eenvoudig rood geschilderd houten monument geplaatst met een afbeelding van de hamer en sikkel van de Sovjet-Unie. Aan de voorkant was achter glas een foto van Loladze en een kort grafschrift in het Nederlands en Georgisch aangebracht. Dit monument is vernield. In 1966 is het graf van Loladze met een bronzen gedenkplaat bedekt. Tijdens de herdenking in 1970 is een geslagen koperen naambord op het hek van de begraafplaats aangebracht. Dit plaatje was meegenomen door de Georgische regisseur Rezo Tabukasjwilli. In 1973 is het hek vervangen door een in Georgië vervaardigd smeedijzeren hekwerk, dat voorzien is van bronzen reliëfs. In 1985 is een gedenksteen met plaquette en foto van Cornelia Boon-Verberg aan het monument toegevoegd. Deze Georgische begraafplaats ‘Loladze’ herinnert de inwoners aan de 476 Georgiërs, die bij de opstand tegen de Duitsers van 6 april tot en met 12 mei 1945 zijn gesneuveld.

De Georgische begraafplaats op de Hoge Berg

Bekijk ook: Foto’s van Den Burg

Meer lezen over Texel

Wilt u nog meer voorpret of u nog meer verdiepen in Texel? Dan kan ik u onderstaande reisgidsen aanraden:

Bewaar op Pinterest

Den Burg is de belangrijkste plaats op Texel. Hier vind je de grotere winkels, de Oudheidkamer en je kunt in de zomermaanden de toren van De Burghtkerk beklimmen. 's Zomers is het hier gezellig druk tijdens de wekelijkse braderie. Meer lezen over Den Burg, kijk dan op mijn website. Lees je mee? #denburg #texel #oudheidkamer #deburghtkerk #nederland #waddeneiland #jtravel #jtravelblog

Over JTravel

Auteur foto

Welkom op de website van JTravel. Mijn naam is Jaquelien, het gezicht achter de website JTravel en ook achter JTravelBlog. Ik neem u mee mee op reis naar verre oorden en dichtbij met reisverslagen en informatie over bestemmingen en geef u reisinspiratie en handige reistips. Gaat u mee op pad?

Deel dit artikel

Handige links

voor het plannen van uw reis

Om u mijn reistips gratis te kunnen blijven geven, kunt u mij helpen. Ik werk samen met verschillende organisaties. Als u via één van de onderstaande links iets boekt of koopt, ontvang ik een klein percentage van uw aankoopbedrag. Ik kan deze website op deze manier in de lucht houden en de kosten die ik maak voor het maken van deze website dekken en u van de gratis informatie voorzien. Het boeken via één van deze links kost u niets extra’s. Het helpt mij om met dit kleine beetje geld u te voorzien van informatie. Voor ons beiden is het een win-win situatie: ik verwijs u door naar leuke en handige reisproducten en u helpt mij, JTravel, met uw aankoop. Bij voorbaat dank. Meer handige links vindt u in het artikel Links naar andere websites.

Dit artikel bevat affiliate links. Wat een affiliate link inhoudt, vertel ik u in het artikel Disclaimer. 

Vindt u mijn blogs leuk? Koop dan een kop koffie voor me door op de button hieronder te klikken en ik zorg ervoor dat u kunt blijven genieten van de reisverhalen en reistips op mijn websites. Buy me a coffee

Deel dit artikel

Jaquelien

Jaquelien

Welkom op de website van JTravel. Mijn naam is Jaquelien, het gezicht achter de website JTravel en ook achter JTravelBlog. Geboren en getogen in het hoge noorden van Nederland, voor mijn studie Toerisme verhuisd naar Breda en daarna vanwege werk verhuisd naar het westen van Nederland. Een plek waar ik tot op heden nog altijd woon.
Ik neem u mee mee op reis naar verre oorden en dichtbij met reisverslagen en informatie over bestemmingen en geef u reisinspiratie en handige reistips. Gaat u mee op pad?

Ook leuk om te lezen

De Koog Texel 2016
Europa

De Koog

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven