Museum Beelden aan Zee in Den Haag/Scheveningen is het enige Nederlandse museum dat zich uitsluitend met de beeldhouwkunst bezighoudt. Ik bezocht hier in 2022 de tentoonstelling ‘Tuin der Lusten’ van de Oostenrijkse kunstenaar Elmar Trenkwalder en de andere tentoonstellingszalen. Bekijk ook de beelden buiten. In Museum Beelden aan Zee zijn veel wisseltentoonstellingen. In dit artikel leest u alles over Museum Beelden aan Zee in Den Haag/Scheveningen.
Inhoudsopgave
Ligging
Museum Beelden aan Zee in Den Haag/Scheveningen ligt verscholen in de duinen van Scheveningen.
Geschiedenis
Museum Beelden aan Zee werd in 1994 gesticht door het verzamelaarsechtpaar Theo Scholten en Lida Scholten-Miltenburg. Museum Beelden aan Zee in Scheveningen richt zich op moderne en hedendaagse, (inter)nationale beeldhouwkunst. Het is het enige museum in Nederland dat zich exclusief op deze vorm van kunst richt. Het museum is een particulier museum. De medewerkers zijn vrijwilligers.
De grondbeginselen van Museum Beelden aan Zee in Den Haag/Scheveningen zijn het sculpturale object, ambachtelijk vervaardigd met de menselijke figuur en de menselijke ervaring als rode draad en vervaardigd door beeldhouwers over de hele wereld.
De collectie van Museum Beelden aan Zee bestaat uit bijna 1000 beelden en honderden penningen. De werken dateren uit de 2e helft van de 20e eeuw. De mens en het mensbeeld zijn het leidmotief in de collectie van Beelden aan Zee. Het museum heeft werken van bijvoorbeeld Ossip Zadkine, César, Jeroen Henneman, Armando en Charlotte van Pallandt. De collectie bevat portretten en monumentale, levensgrote beelden.
Per jaar worden er ongeveer 3-4 grote tentoonstellingen georganiseerd. Deze tentoonstellingen vinden plaats in de Grote zaal. Ook zijn er jaarlijks 9-10 kleinere tentoonstellingen. Deze tentoonstellingen zijn in de andere zalen en op de terrassen te zien. Naast de tijdelijke tentoonstellingen worden er ook veel stukken uit de eigen museumcollectie tentoongesteld.
Voor de ingang en bij de ingang staan de eerste beelden. Op straat staat een werk van Iris Le Rütte met de naam ‘Daphne’ en bij de deur staat het beeld ‘De schrijdende danseres met tamboerijn’ van Fioen Blaisse. Vanaf het strand en de boulevard is het grote hoofd op het duin te zien.
Het gebouw
Het gebouw van Museum Beelden aan Zee is ontworpen door de Nederlandse architect Wim Quist. Het gebouw heeft de grondvorm van twee grote cirkels. Deze twee cirkels bevinden zich aan beide zijden van een historisch paviljoen. Een van de cirkels is overdekt, dit is de Grote Zaal, en de andere cirkel bestaat uit terrassen op vier niveaus. De architectuur bestaat uit een aaneenschakeling van binnen- en buitenruimtes, transparant verbonden door monumentale glazen wandelen. Het gebouw is in het duin ingegraven. De rug van het museum staat gekeerd naar de chaos van de drukste strandboulevard van Nederland. Het museum is licht gehouden en de zalen zijn ruim, zeker de grote zaal. Het museum is opgebouwd uit zalen, patio’s en terrassen op verschillend niveau. Alle gebruikte materialen, zoals beton, Italiaans graniet, beukenhout en Amerikaans grenen zijn geselecteerd op hun zandkleur. De wanden zijn beton, met in elke plaat een schroefgat waaraan kleinere beelden bevestigd kunnen worden. De gaten met schroefdraad zaten er vanaf het begin in, omdat ze nodig waren om de platen te bevestigen voordat het beton ertussen gegoten werd, waardoor de wanden werden gevormd. De vloer is van een zandkleurige steen.
De gemeente Den Haag heeft bij de bouw van het museum geëist dat het museum niet op het duin zichtbaar zou zijn. Het museum is daardoor geheel ondergronds gebouwd, met terrassen op het duin, die ook vanaf het strand niet zichtbaar zijn. Ook vanaf de boulevard is er niets van het museum te zien. Het duin is om die reden, tegen de zin van de inwoners die er achter wonen, aanzienlijk verhoogd. Zij raakten hun uitzicht kwijt. Hun bezwaren werden door de gemeente Den Haag genegeerd.
Er is veel lichtval in het museum. Dit komt door het vele glas in het dak. Vanuit de Zeezaal is er zicht op de zee, waarbij er niets te zien is van de boulevard, de pier of de andere drukte in Scheveningen. De toegang van het museum bevindt zich aan de Harteveltstraat. Dit is een zijstraat van de Boulevard. De ingang wordt met borden aangegeven.
Wat is er te zien in Museum Beelden aan Zee in Den Haag / Scheveningen?
Gipsotheek
De Gipsotheek is een depotruimte en een tentoonstelling in één. In de Gipsotheek staan ongeveer 1000 beelden die het artistieke proces van bekende en onbekende beeldhouwers laten zien. Het zijn schetsen, modellen en probeersel, grotendeels van gips. De beelden zijn afkomstig uit het atelier van de beeldhouwers. Er zijn een aantal wandelingen gemaakt met steeds een beeldenkeuze die aansluit op een thema, zoals portretten van de Oranjes, Anne Frank en Muziek. Van de Gipsotheek is een leuk boekje die je bij de ingang van de ruimte kunt meenemen. In het boekje zijn een aantal inleidingen opgenomen op de grootste collecties van de Gipsotheek: Mari Andriessen (bekend van o.a. de Dokwerker in Amsterdam, Cor Hund, Prix de Rome en de Rijksacademie. Het boekje vertelt achtergrond informatie over deze beeldhouwers.
De Gipsotheek geeft inzicht in de ontwikkeling van enkele van de bekendste standbeelden in Nederland, zoals die van de ‘Dokwerker’ in Amsterdam waar tientallen studies aan voorafgingen die in de Gipsotheek te zien zijn.
Studio aan Zee
In Studio aan Zee kan jong en oud aan de slag met opdrachten en workshops voor alle leeftijden. Studio aan Zee bestaat uit een kunstenaarsatelier, een interactieve educatieruimte en een lounge. In het atelier ontdek je hoe sculpturen ontstaan uit schetsen, modellen en mallen. In de speciale materialenkastjes vind je tal van leuke opdrachten met voorwerpen en materialen om mee te experimenteren en zelf kunstwerken te maken. In de lounge kun je boeken (voor)lezen. Ook worden er regelmatig vakantieworkshops en andere activiteiten voor jong en oud georganiseerd waarbij je onder begeleiding van museumdocenten kennis maakt met de beeldhouwkunst.
Penningencollectie
Museum Beelden aan Zee verzamelt ook sculpturale penningen. Dit zijn penningen die door de beeldhouwers in opdracht of uit eigen beweging ontworpen zijn. Er ontstaan zelfstandige kunstobjecten die soms in relatie staan tot de grote werken van een kunstenaar. De penningen die gerelateerdheid zijn aan de beeldhouwkunst zie je in Museum Beelden aan Zee uniek. Het museum heeft op het moment ongeveer 800 penningen in de collectie. De eerste penningen werden geschonken door Theo en Lida Scholten, de stichters van museum Beelden aan Zee. Zij schonken hun privéverzameling aan het museum. In de wandvitrine bij de entree van het Sculptuur Instituut worden wisselende exposities gehouden met sculpturale penningen.
Bibliotheek / Sculptuur Instituut
In Museum Beelden aan Zee in Scheveningen is sinds 2003 het Sculptuur Instituut gevestigd. Dit is een onderzoeksinstituut voor moderne beeldhouwkunst. Dit enige onderzoekscentrum op het gebied van de beeldhouwkunst in Nederland is vrij toegankelijk via de hoofdingang van het museum. Het Sculptuur Instituut wil het onderzoek bevorderen naar de moderne en hedendaagse beeldhouwkunst. In het museum is daarvoor een handbibliotheek van ongeveer 13.000 banden en een beelddocumentatie van de collecties van museum Beelden aan Zee gevestigd. De bibliotheek is voor publiek toegankelijk.
VoorBeelden
De vier terrassen zijn ingericht met sculpturen uit de eigen collectie van Museum Beelden aan Zee. De beelden worden buiten blootgesteld aan de elementen van weer en wind. Bij de inrichting van deze vier terrassen is gekozen voor een thematische groepering: onderwerp, materiaal, figuratie en abstractie.
Het monument voor het Koninklijk Gezin was alleen achter glas te zien, de deur naar het terras was afgesloten. Deze beeldengroep van het Nederlands Koninklijk Gezin is gemaakt door de beeldhouwer Arthur Spronken. Het zijn borstbeelden uit 1996 van de toenmalige Koningin Beatrix, Prins Claus en hun kinderen Prins Willem-Alexander, Prins Johan-Friso en Prins Constantijn. Het monument is permanent tentoongesteld schuin onder het paviljoen dat koning Willem I in 1828 heeft laten bouwen.
Steen is in de moderne beeldhouwkunst nog altijd een populair materiaal om mee te werken. Natuursteen heeft veel unieke eigenschappen, zoals poreus en dicht, licht en zwaar, zacht en keihard. Dit heeft gevolgen voor de bewerking. Marmer is een traditioneel geroemde en kostbare steensoort uit het Italiaanse Carrara. Een stenen beeld is uniek, omdat het niet in oplagen wordt gemaakt. Een beeld werd meestal eerst van klei of was gemaakt en daarna werd een werk van steen gemaakt. Tegenwoordig wordt een idee direct in steen gehakt. De beelden op het terras zijn volgens de modernistische aanpak gemaakt.
De abstracte voorbeelden zijn te zien op het middenterras. Deze beeldhouwkunst heeft geen directe weergave van of relatie met de zichtbare werkelijkheid. Er zijn verschillende gedaanten: de min of meer gestileerde werkelijkheid of van een compleet eigen wereld die schijnbaar in geen enkel opzicht nog refereert aan de realiteit van nu.
Nog weer een terras hoger, het Panoramaterras, staan een aantal beelden waar u kunt zien wat het is, de figuratieve voorbeelden. U ziet hier een brede keuze aan sculpturale figuratie door de stichters van het museum, Theo en Lida Scholten, ‘mensbeeld’ genoemd.
Tijdelijke tentoonstellingen
De tijdelijke tentoonstellingen die hieronder genoemd worden zijn al een aantal jaren geleden gehouden, maar toch wil ik u niet dit niet onthouden, zodat u een indruk heeft, wat voor soort tijdelijke tentoonstellingen er in Museum Beelden aan Zee worden gehouden.
De tijdelijke tentoonstelling ‘Tuin der Lusten’ was een sensuele keramiektentoonstelling waarin erotiek en architectuur samensmelten in enorme kunstwerken. Er staan 20 kunstwerken in de Grote Zaal. De werken worden ook wel monumentale keramiek genoemd. De zuilen hebben fallische vormen en de ornamenten zijn opgebouwd uit verstrengelde menselijke figuren. De vormentaal en uitbundigheid refereren aan de barokarchitectuur die in Oostenrijk een grote bloei kende. De Oostenrijkse kunstenaar Elmar Trenkwalder (1959) heeft hierop zijn eigen, zinnelijke variant gecreëerd en maakt er sensuele kunst van met sensuele keramiek.
De tentoonstelling Tuin der Lusten was tot en met 19 maart 2023 te zien.
In de tentoonstelling Ambachtelijk Classicist van Pieter Starreveld zijn werken van beeldhouwer Pieter Starreveld te zien. Hij maakte klassieke beeldhouwkunst. U kunt zien wat het werk inhoudt, zoals vogels, vrouwen en mannen. Hij vond het zijn taak om de zichtbare werkelijkheid weer te geven en de schoonheid van die werkelijkheid te benadrukken. Hij koos voor de figuratieve kunst. Hij werkt vooral met brons. Tussen 1945 en 1957 maakte hij liefst 23 monumenten ter herdenking van de Tweede Wereldoorlog, zoals het Bevrijdingsmonument in Leiden en Schiedam.
De tentoonstelling ‘Ambachtelijk Classicist’ was tot en met 29 januari 2023 te zien.
Praktische informatie
Overige informatie
- In Museum Beelden aan Zee in Scheveningen is een museumcafé aanwezig. Bij mooi weer kunt u ook buiten zitten. U kunt hier broodjes, soepen, taart, warme en koude dranken bestellen. Het museumcafé is toegankelijk zonder entreebewijs.
- In Museum Beelden aan Zee in Scheveningen is een winkel aanwezig waar u boeken over beeldhouwkunst en beeldend kunstenaars, design en luxe cadeauartikelen als sieraden en keramiek kunt kopen.
- Er zijn gratis kluisjes beschikbaar. Hier kunt u uw tas en jas kwijt.
- Alle tentoonstellingszalen, patio’s en terrassen zijn goed toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Er is een lift aanwezig bij de ingang. Er is een toilet voor mindervaliden aanwezig.
- Er worden groepsrondleidingen voor maximaal 15 personen gegeven in het museum.
- Voor kinderen zijn er speciale speurtochten en kleurplaten aanwezig in het museum. Deze speurtochten en kleurplaten zijn toegespitst op het thema.
- Museum Beelden aan Zee biedt ook educatieve activiteiten aan. Kinderen van verschillende leeftijden kunnen gebruik maken van één van de kijkwijzers.
- Bij de kassa van het museum is een plattegrond beschikbaar. Zo kunt u zien welke ruimte u nog niet hebt gezien.
Bereikbaarheid
Scheveningen is met de auto en het openbaar vervoer goed bereikbaar.
- Auto
In de directe omgeving van Museum Beelden aan Zee in Scheveningen is het betaald parkeren. De plekken zijn zeer beperkt. De maximale parkeertijd is slechts 60 minuten. U kunt het beste gebruik maken van de parkeergarages in de omgeving van Museum Beelden aan Zee in Scheveningen. Er schijnt streng te worden gecontroleerd in Scheveningen. Een parkeergarage in de buurt is APCOA Parking aan de Nieuwe Parklaan 248 op ongeveer 5 minuten loopafstand van het museum. Een andere mogelijkheid is Park+Beach waarmee u kunt parkeren in de parkeergarages CS New Babylon of Malieveld bij Den Haag CS. Vanaf deze parkeergarages kunt u met het Openbaar vervoer of een deelfiets naar Scheveningen reizen. Kosten voor het parkeren bij Park+Beach zijn € 5,– voor een hele dag, inclusief 1 tramkaart of 1 deelfiets. Elke medereiziger kost € 1,– extra. De parkeerplaats bij Park + Beach moet van te voren gereserveerd worden. - Openbaar vervoer
U kunt het beste met de trein naar Den Haag CS of Den Haag Holland Spoor (HS) reizen. Vanaf Den Haag CS rijdt tram 9 richting Scheveningen Noorderstrand. De dichtstbijzijnde tramhaltes zijn halte Kurhaus of Circustheater. Vanaf deze haltes loopt u in ongeveer 5-8 minuten naar Museum Beelden aan Zee. U kunt ook met stadsbus lijn 22 richting Duindorp rijden en uitstappen bij de halte Scheveningse slag/Beelden aan Zee. Vanaf deze bushalte loopt u in ongeveer 2 minuten naar het museum. Komt u vanaf NS station Den Haag HS, dan kun je met tram 1 richting Scheveningen Noord reizen en uitstappen bij de halte Scheveningse slag/Beelden aan Zee. Vanaf deze tramhalte loopt u in ongeveer 2 minuten naar het museum. Ook tram 9 rijdt vanaf NS Den Haag HS. De dichtstbijzijnde tramhaltes zijn halte Kurhaus of Circustheater. Vanaf deze haltes loopt u in ongeveer 5-8 minuten naar Museum Beelden aan Zee. - Fiets
Komt u op de fiets, dan kunt u uw fiets naast de ingang neerzetten.
Entree
Volwassenen: € 18,50 per persoon.
Kinderen van 13 t/m 18 jaar: € 9,25 per kind.
Kinderen 0-13 jaar: gratis.
Museumkaarthouders: gratis. Het kan voorkomen dat voor een tijdelijke tentoonstelling een eenmalige toeslag wordt berekend voor museumkaarthouders.
(Prijzen zijn van 2025).
Openingstijden
Maandag: 13.00-17.00 uur.
Dinsdag t/m zondag: 10.00-17.00 uur.
Museum Beelden aan Zee is geopend op eerste en tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, Eerste en Tweede Pinksterdag, 24 december (tot 16.00 uur), 26 december (tot 17.00 uur) en 31 december (tot 16.00 uur).
Museum Beelden aan Zee is gesloten op eerste Kerstdag (25 december), Nieuwjaarsdag (1 januari) en Koningsdag (27 april), en tijdens wisselweken.
Adres
Museum Beelden aan Zee in Scheveningen
Harteveltstraat 1
2586 EL Den Haag
Telefoon: 070-358 58 57
E-mail: info@beeldenaanzee.nl
Website:
Sociale media
Overnachten
Aan de boulevard van Scheveningen staat het bekende Kurhaus van Scheveningen. Ook dichtbij de Pier uit op het Carlton Beach Hotel.
U kunt op de Pier van Scheveningen overnachten bij Pier Suites. De hotelkamers bevinden zich op het Toreneiland. Er zijn vijf exclusieve hotelsuites van ruim 30 m² met een eigen buitenruimte met panoramisch uitzicht op het noorden.
In de directe omgeving zijn nog meer hotels te boeken. U boekt ze op de website van Booking.com.
Bekijk ook: Foto’s van Museum Beelden aan Zee in Den Haag
Tips voor uw reis naar Den Haag
Bewaar op Pinterest
