Header Haarlem / Copyright © JTravel.nl

De imposante KoepelKathedraal in Haarlem staat in het rijtje van belangrijkste kerken ter wereld die gebouwd zijn tussen 1850 en 1950. Zeg maar gewoon de Notre-Dame van Nederland! De Koepelkathedraal hoort samen met de Sagrada Familia in Barcelona (Spanje), de Sacré-Coeur in Parijs (Frankrijk), de Westminster Cathedral in Londen (Verenigd Koninkrijk) en de Basiliek van Koekelberg in Brussel (België) tot de top vijf behoort van belangrijkste kerken in de wereld gebouwd tussen 1850 en 1950. De koepel is aan de binnenzijde bijna net zo hoog als de Sint-Pieter in Rome (Italië).

In de kathedraal bevinden zich vele kunstschatten. In de afgelopen 100 jaar hebben meer dan 50 kunstenaars aan de kathedraal gewerkt.

De kerk is gewijd aan de Heilige Bavo. Hij was de patroonheilige van de stad. Zijn standbeeld staat in de kathedraal.

 

De KoepelKathedraal ofwel de Nieuwe Bavo ofwel de Kathedrale basiliek Sint Bavo is de kathedraal van het bisdom Haarlem-Amsterdam. De kathedrale basiliek Sint Bavo is, na de Sint-Janskathedraal in Den Bosch, de grootste rooms-katholieke kerk van Nederland. Tot voor kort kende ik alleen de Grote of Sint Bavo in het centrum van Haarlem. Om eerlijk te zijn vind ik deze kerk indrukwekkender dan de Grote of Sint Bavo. De KoepelKathedraal wordt een verborgen (kunst)schat genoemd. Want zeg nu zelf, als u aan Haarlem denkt, denkt u niet aan de KoepelKathedraal. Ik zou eerder denken aan de Grote of Sint Bavo.

De KoepelKathedraal in Haarlem

 

Ligging

De KoepelKathedraal ligt aan de Leidsevaart in Haarlem.

 

Geschiedenis

De Koepelkathedraal is ontworpen door Joseph Cuypers (1861-1947), de zoon van de bekende architect Pierre Cuypers (o.a. van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam). Hij krijgt in 1893 de opdracht om de Nieuwe Bavo voor het bisdom Haarlem te bouwen. De kathedraal is gebouwd tussen 1895 en 1930.

De kathedraal telt maar liefst 12 grote en kleine torens en een koepel van 65 meter hoog. De kathedraal is in drie periodes gebouwd. Dit is terug te zien in de verschillende bouwstijlen, zoals de neogotische bouwstijl, de neoromaanse bouwstijl, Jugendstil en stijlelementen van de Amsterdamse School en Berlage. In exterieur en interieur zijn Moorse invloeden te zien in de ornamentiek en de bouwvorm.

De neogotiek is terug te vinden in het koor, de kooromgang, de kranskapellen en de pastorie. Deze stijl werd tijdens de eerste bouwfase tussen 1895 en 1898 toegepast.

Vanaf de tweede bouwfase tussen 1902 en 1906 werd de Jugendstil en art deco stijl toegepast. Deze stijlen vindt u terug in de koepel, de dwarsbeuken, het middenschip en de zijbeuken.

De derde fase, de bouw van de torens en voorportaal, liet door geldgebrek tot 1927 op zich wachten. In deze laatste bouwfase tussen 1928 en 1930 werd architect Joseph (Jos) Cuypers geïnspireerd door Berlage. Dit is terug te vinden de twee torens. Deze hebben geen spits.

Het portaal is uitgevoerd in een combinatie van neogotische en neoromaanse vormen.

Op 2 mei 1948 is de Sint Bavokerk door Paus Pius XII tot basiliek verheven.

In januari 2004 werd begonnen met de restauratiewerkzaamheden. Deze restauratiewerkzaameheden zijn in 2019 afgerond.  

De torens van de KoepelKathedraal in Haarlem

    

Enkele cijfers

Totale lengte: 108 meter;
Breedte over het schip: 44 meter;
Breedte over het transept (dwarsschip): 55 meter;
Hoogte middenschip: 23 meter;
Hoogte zijbeuk: 16 meter;
Hoogte koepel: 62 meter;
Hoogte torens: 55 meter;
Nokhoogte dak van het schip: 32 meter.

Plattegrond van de KoepelKathedraal in Haarlem

 

KoepelKathedraal

De torens worden de Vrouwen- en Mannentoren genoemd. De reden: voor de financiering werd bedacht dat de vrouwen geld zouden inzamelen voor de ene toren en de mannen voor de andere toren. Deze competitie zorgde voor een fanatieke inzameling. De vrouwen wonnen. De mannen namen het geld mee naar de kroeg. De dames kregen een mooiere toren met klok. Een andere uitleg die ik onderweg lees, is dat mannen en vrouwen vroeger gescheiden in de kerk zaten. De vrouwen zaten links in de kerk en de mannen zaten rechts in de kerk.

In de sacristie bevindt zich de kerkschat. Deze kerkschat bestaat uit een grote verzameling liturgische voorwerpen, zoals kerkzilver uit de 15-20e eeuw, kerkelijke gewaden uit het begin van de 16e eeuw. Deze gewaden zijn afkomstig uit een voormalig Haarlems begijnhof.

De binnenkant van de KoepelKathedraal in Haarlem

 

De KoepelKathedraal heeft vier orgels. Het oudste orgel dateert uit 1800. De grootste en bekendste is het Willibrordus-orgel. Dit orgel heeft orgelpijpen die maar liefst 9,20 meter hoog zijn. Het drieklaviers-Ademaorgel transeptorgel is geplaatst in 1907.

Een van de vier orgels in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

In de kathedraal zijn veel kunstwerken te zien, o.a. van Jan Toorop, Han Bijvoet, Mari Andriessen, Jan Dibbets, Gijs Frieling en Marc Mulders. Maar liefst 60 kunstenaars uit heden en verleden hebben hun sporen in de kathedraal nagelaten. Jan Toorop liet tegeltableaus achter en beelden en altaren zijn van Mari Andriessen. De preekstoel, het hekwerk bij het Hoogkoor, het altaar en de communiebank in de sacramentskapel is van de edelsmeden-familie Brom uit Utrecht. Han Bijvoet liet kruiswegstaties, kroonluchters en het glas-in-lood na. Prinses Beatrix onthulde in 2016 nieuw werk (glas-in-lood ramen in het middenschip) van Jan Dibbets.

Een kapel in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

Ook de glas-in-loodramen zijn schitterend. Het Mariaraam is van Han Bijvoet. Hierbij speelt kleur een belangrijke rol. Blauw staat symbool voor onschuld en verwijst naar de hemel. Rood staat voor Maria's koninklijke waardigheid.

Glas-in-lood-ramen in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

De Koepel heeft een groenblauwe band met de eerste regels van het Te Deum. Dit is een eeuwenoud kerkelijk lied dat nog altijd wordt gezongen.

De koepel in de KoepelKathedraal in Haarlem     De koepel bekeken in een spiegel in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

Het KathedraalMuseum bevindt zich in de crypten onder het Hoogkoor. U ziet hier kunstschatten zoals schilderijen, beeldhouwwerken, vaandels, liturgisch zilverwerk van Lodewijk en een tentoonstelling over de restauratie. Het KathedraalMuseum was de Schatkamer van de kathedraal. Deze Schatkamer was gevestigd in de Bisschoppelijke Sacristie. Door de groei van de collectie en de toename van publiek moest het museum uitbreiden.

Liturgisch zilverwerk in het KathedraalMuseum in de Koepelkathedraal in Haarlem

 

Bij de ingang liggen twaalf vloermozaïeken met de 12 sterrenbeelden. Heeft u uw sterrenbeeld al gevonden?

Het mozaïek van het sterrenbeeld kreeft in de vloer van de Koepelkathedraal in Haarlem

 

Zestien Nederlandse kerken vormen het Grootste Museum van Nederland. De KoepelKathedraal is er één van.
Er staan bekende kerken, zoals de Domkerk in Utrecht, de Grote Kerk in Breda en de Walburgiskerk in Zutphen op dit lijstje, maar ook onbekende kerken zoals de Mariakerk in het Groningse Krewerd of de Petruskerk in Pieterburen.

 

De afronding van de jarenlange restauratie van de KoepelKathedraal werd in 2019 gevierd met de 'Klim naar het licht': een klim naar een loopbrug tussen de twee torens van de kathedraal.

De torens en de loopbrug van de KoepelKathedraal in Haarlem

 

‘De Wezens van de Kathedraal’

De wezens van de kathedraal zijn beelden van fabelachtige mens- en dierfiguren. Ze heersen op de daken, torens en steunpilaren van de KoepelKathedraal. Deze wezens verbeelden de strijd tussen licht en donker, goed en kwaad. De wezens zijn een idee van architect Joseph Cuypers.

De route begint met een klim van een steile, smalle wenteltrap naar bijna 20 meter hoogte. U komt uit op het dak van de KoepelKathedraal. Hier is een speciaal platform gebouwd. Het eerste beeld dat u op het dak tegenkomt is het beeld van een bouwvakker zie naast een kruisbloem zit maar op een vreemde manier. De bouwvakker puft uit van het harde werken aan de bloem. De gedachte er achter is dat je zonder je best te doen, nooit iets moois zult bereiken. Maar de inwoners van Haarlem dachten dat hij iets heel anders aan het doen was, en noemden dit beeld 'Het Kakkertje'. Als u dit beeld ziet, weet u waarom hij zo genoemd wordt. Het bordje dat er bij hangt luid ook niet voor niets: Het poepende mannetje en de kruisbloem.

Het kakkertje en de kruisbloem op het dak van de Koepelkathedraal in Haarlem

 

In het eerste deel van de het buitengedeelte ziet u de wezens iets beter dan bij de smalle dwerggalerij. Bij de dwerggalerij kijkt u tegen de achterkant van de wezens aan. Fotograferen is hier moeilijk omdat er gaas is gespannen om mensen niet op bepaalde gedachten te brengen.

Het beeld van Antonius van Padus en de ezel vanaf de dwerggalerij de Koepelkathedraal in Haarlem

 

Vanaf het dak van de dwerggalerij hebt u zicht op een gekleurde toren. Deze kleuren hebben betrekken op het Bijbelverhaal waarin Johannes vertelt over de heilige stad Jeruzalem. Daar zijn de straten van goed en de stadsmuren versierd met twaalf soorten edelstenen. Johannes noemde de stad 'als een bruid op haar allermooist die gaat trouwen'. Dit verhaal staat in het Bijbelboek de Openbaring van Johannes.

De gekleurde toren vanaf de dwerggalerij de Koepelkathedraal in Haarlem

 

De overgangen van de trap in de toren en de trap naar de dwerggalerij gaan via metalen loopbruggen en trappen. Geniet van het geweldige uitzicht. Let op: de doorgangen zijn laag en u stoot heel makkelijk uw hoofd.

Via de traptorens en de kapellen, waaronder de Mariakapel loopt u weer naar beneden. De route gaat hier verder in de donkere crypte onder de kathedraal. In de crypte ziet u alle wezens nog een keer. Dit keer op schaal nagemaakt met de nieuwste 3D-technologie. Het beeld van de vleermuis en de duivel is op ware grootte nagemaakt. Zij hebben strijd over kwaad en goed. De vleermuis staat voor het goede en de duivel voor het kwade.

Het beeld van de vleermuis en de duivel in 3D in de crypte van de Koepelkathedraal in Haarlem

 

Leer de wezens van de kathedraal kennen en u zult nooit meer zomaar langs de KoepeKathedraal lopen, maar altijd even omhoog kijken!

 

Het einde van deze tour is in het Kathedraal Museum in de catacomben van de kathedraal.

Vanaf 4 juli t/m 25 oktober 2020 kunt u zelf 'De Wezens van de Koepelkathedraal' van dichtbij bekijken.

 

Klim naar het licht (is inmiddels afgelopen maar het was te mooi om de tekst en foto's uit dit artikel te verwijderen)

De 'Klim naar het licht' is een route langs smalle trappen, via de koepel en catacomben naar de Vrouwen- en Mannentoren. Tussen de beide torens is een speciale loopbrug aangelegd. Geniet op 60 meter hoogte van een schitterend uitzicht over Haarlem en zijn omgeving.

Dit alles is te danken aan de afronding van restauratie van de KoepelKathedraal / Nieuwe Sint Bavo Kathedraal in Haarlem. Het kerkbestuur werd geïnspireerd door het evenement 'Klim naar de Hemel' dat in 2018 op de Grote Kerk in Alkmaar plaatsvond. Dit evenement trok toen 93.000 bezoekers.

Van verre af ziet u de torens met de loopbrug ertussen en de koepel. Het is hoog en imposant.

De KoepelKathedraal in Haarlem

 

Loopt u mee met deze toren- en gewelventocht door de KoepelKathedraal met zijn spannende ambachtelijke spiltrappen, gewelven, verborgen zolders en via het interieur van de koepel naar de twee enorme torens?

De route van Klim naar het Licht in de KoepelKathedraal in Haarlem      De trap naar de koepel in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

Het begin naar boven is via een mooie, maar smalle en fotogenieke spiraaltrap. Vergeet u niet om naar beneden te kijken als u boven aangekomen bent. Het wordt het slakkenhuis genoemd. Ik snap boven ook direct waarom. Onderweg naar de koepel loopt u door de gewelven van de kathedraal. Alles is van hout. Er zijn bulten te zien. Dit is de bovenkant van de gewelven, ook wel olifantenruggen genoemd. Pas op uw hoofd, want de balken hangen vrij laag en het zijn zware balken.

Kruip door sluip door naar de koepel van de KoepelKathedraal in Haarlem     De koepel in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

De galerij van de koepel is op 25 meter hoogte. Het kruis op de koepel is nog 38 meter hoger. De koepel is symbolisch de hemel. De doorgangen zijn heel smal. Laat het op u inwerken want het is hier schitterend. Op de groenblauwe band onderaan de koepel staat het Te Deum, een eeuwenoud kerklied dat nog altijd gezongen wordt.

Vanuit de koepel is het opnieuw kruip door sluip door route om bij de torens te komen. Het zijn nauwe doorgangen door de catacomben van de kathedraal. Ook hier is alles van hout en ook hier hangen de balken vrij laag.

Er zijn in de Vrouwentoren een paar etages die u kunt bekijken. Deze etages geven u de gelegenheid om bij te komen van de klim. De klim valt ontzettend mee. Het omhoog lopen gaat heel geleidelijk.
De bouw van de kathedraal tot de oversteek was in 1906 klaar. Vervolgens heeft het tot 1926 geduurd voor met de bouw van te torens kon beginnen. Men moest eerst sparen voor de twee torens. In 1928 waren de torens klaar.
In de oversteekruimte wordt een audiovisuele presentatie over de architectuur en de kunstschatten van de kathedraal getoond.
In de 'lounge' kunt u op adem komen in een rustruimte met zitzakken en muziek.
De volgende etage is de etage met de klokken van de Vrouwentoren. Hier hangen drie enorme klokken. Gelukkig luidden ze niet toen ik hier liep, want ik denk dat dit heel hard is als u ernaast staat. De Kathedraal heeft maar liefst 8 klokken. Alle klokken zijn in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers meegenomen. De twee uit de Vrouwentoren hebben de oorlog overleeft omdat ze tijdens het transport per schip over het IJsselmeer door de geallieerden zijn gebombardeerd. Alles wat het schip vervoerde is na de oorlog van de bodem van het IJsselmeer naar boven gehaald. In de Vrouwentoren hangen de Salvator, Michael en de Bavo. In de mannentoren hangen 3 kleinere klokken en de andere twee klokken hangen in de toren met de zelfdragende trap waar de klim begon.
De laatste etage van de Vrouwentoren is de etage met het uurwerk voor de aan de buitenkant hangende klok.

Kruip door sluip door in de catacomben van de KoepelKathedraal in Haarlem     In de oversteekruimte van de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

Even uitrusten in de rustruimte van de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem     Het uitzicht vanuit de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

De klokken in de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem     Het uurwerk in de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

Na een heleboel traptreden, 275 schijnen het er te zijn, bent u boven en ziet u letterlijk weer licht. Geniet van het schitterende uitzicht.
Tussen de twee torens ligt een tijdelijke brug op 60 meter hoogte. U moet wel oversteken deze brug omdat u via de Vrouwentoren omhooggaat en via de Mannentoren weer naar beneden gaat. Het is niet eng om deze brug over te steken. U kunt niet naar beneden vallen alles is afgeschermd. De hele constructie is stevig gebouwd. Ook de relingen zijn goed hoog en de platforms aan het begin en einde van de brug zijn omgeven door hekwerk.
Aan de hekken zijn informatieborden geplaatst met een korte uitleg over de plekken die u vanaf dat punt ziet.
De mintgroene koepel is van dichtbij te bekijken. Deze staat heel fotogeniek te stralen in de zon. Geniet van het uitzicht.
In de verte ziet u Schiphol, de rookpluimen van Tata Steel in IJmuiden, Leiden en Haarlem zelf is ook goed te zien, met de Grote of St. Bavo, Molen de Adriaan die zijn wieken ronddraait en parkeergarage De Kamp met de muurschildering en DeDAKKAS. Het uitzicht is fantastisch.

Trek wel iets warms aan, want boven is het natuurlijk kouder dan beneden en u vangt heel veel wind.

De koepel vanaf de brug op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem     Uitleg over het uitzicht op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem

Uitzicht over Haarlem vanaf de brug op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem     De brug op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

De tocht naar beneden gaat iets sneller dan naar boven. Er zijn in de Mannentoren ook weer een paar etages die u kunt bekijken, zoals ook hier de etage met drie enorme klokken.
De volgende etage is leeg en daar is ook niet veel te zien, behalve twee vlaggen die op de grond lagen. De reden dat die hier liggen is me niet duidelijk.
Een etage lager is de televisiekamer. Hier wordt een film over de KoepelKathedraal getoond.
De trap naar beneden is net zo nauw als die in de Vrouwentoren.
Ook hier is een oversteekruimte en ook hier wordt een audiovisuele presentatie over de architectuur en de kunstschatten van de kathedraal getoond.

De klokken in de Mannentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem     In de oversteekruimte van de Mannentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

 

Dan bent u weer beneden.

'Klim naar het licht' was t/m 27 oktober 2019 te bezoeken.

Zie ook mijn uitgebreide blog over deze 'Klim naar het licht' op JTravelblog.nl

 

Praktische informatie

 

Goed om te weten

  • De audiotour in de kathedraal is gratis. Vanwege de coronamaatregelen is de audiotour op het moment (helaas) niet beschikbaar.
  • 'De Wezens van de Kathedraal' zijn nog tot en met 25 oktober 2020 te bezoeken.
  • Voor de kinderen is er de kinderspeurtocht 'Monsterlijk mooi'.
  • De ingang van de KoepelKathedraal is aan het Bisschop Bottemanneplein. Dit is als u vanaf de Leidsevaart aankomt, aan de achterkant van de kathedraal.
  • Mocht u interesse hebben, er worden nog vrijwilligers gezocht om alles in goede banen te leiden.
  • Er zijn kluisjes aanwezig. Omdat de doorgangen soms heel nauw zijn, is het bijna onmogelijk om rugzakken mee te nemen naar boven.
  • Er is een wandeling uitgezet tussen de twee iconen van Haarlem: van Bavo naar Bavo. Een wandeling tussen de Grote of Sint Bavokerk en de Kathedrale basiliek Sint Bavo.
  • Voor bezoekers die onverlet op slippers of hoge hakken komen, er staan platte schoenen klaar. Ook aan sokken is gedacht. Trek voor u de kathedraal bezoekt en de torens wilt beklimmen platte gemakkelijke schoenen aan. Trek ook makkelijke en comfortabele kleding aan.
  • Er is geen lift aanwezig.
  • In de KathedraalWinkel kunt u boeken, ansichtkaarten, kaarsen, religieuze artikelen en leuke hebbedingetjes kopen.
  • Er is een koffiehoek in de kathedraal aanwezig.

 

Bereikbaarheid

  • Bus
    Per bus is de Kathedraal bereikbaar met buslijn 80 (halte Emmaplein) of buslijnen 3, 5 en 340 (haltes Temepelierstraat of Stadsschouwburg).
  • Auto
    De KoepelKathedraal ligt aan de rand van het centrum van Haarlem. Bij de KoepelKathedraal is het betaald parkeren. Parkeren bij winkelcentrum Plaza West aan de Westerstraat is gratis. Vanaf hier is het ongeveer 5 minuten lopen naar de kathedraal.

 

Openingstijden KoepelKathedraal

Maandag t/m zaterdag: 10.30-17.00 uur.
Zondag: 12.00-17.00 uur.

Elk kwartier start een shift voor maximaal 15 bezoekers.

De laatste shift start om 16.00 uur.

 

Entree

U boekt een tijdslot waarin u 'De Wezens van de kathedraal' kunt bezoeken. De prijzen bij het online boeken van uw ticket:
Volwassenen: € 7,50 per persoon.
Kinderen 5 t/m 12 jaar: € 4,--.
Kinderen t/m 4 jaar: € 1,--.

Als u online uw tickets bestelt, betaalt u per bestelling € 1,50 extra aan administratiekosten.

Ook aan de kassa is het mogelijk uw tickets te kopen. U kunt hier alleen met pin of creditcard betalen.

De entreeprijzen in de kathedraal zijn:
Volwassenen: € 8,50 per persoon.
Kinderen 5 t/m 12 jaar: € 4,-- per kind.
Kinderen t/m 4 jaar: € 1,-- per kind.

Uw entreeticket is ook uw toegangsbewijs voor een bezoek aan de kathedraal.

Wilt u alleen de kathedraal bezoeken, dan gelden er andere entreeprijzen:
Volwassenen: € 4,-- per persoon.
Kinderen van 4 t/m 14 jaar: € 1,--.
Kinderen tot 4 jaar: gratis.

De entree voor het beklimmen van de torens van de Koepelkathedraal. De tickets voor de torenbeklimmingen zijn alleen aan de kassa in de kerk te koop:
Volwassenen € 2,-- per persoon.
Kinderen t/m 14 jaar € 1,-- per kind.
Kinderen tot 4 jaar: gratis.

Ook een combinatie van een bezoek aan de kathedraal en het beklimmen van de torens is mogelijk:
Volwassenen: € 6,-- per persoon.
Kinderen van 4 t/m 14 jaar: € 2,--.
Kinderen tot 4 jaar: gratis.

Als u uw tickets vooraf koopt, bent u zeker van toegang. In verband met de coronamaatregelen die op het moment van publiceren van dit artikel gelden, worden er maximaal 15 bezoekers per kwartier toegelaten. Het kan vooral in het weekend druk zijn. Bestel uw tickets online via de website van de KoepelKathedraal.

 Bestel uw tickets voor 'Wezens van de Kathedraal' voor de KoepelKathedraal in Haarlem online.

 

Adres

KoepelKathedraal
Leidsevaart 146
2014 HE Haarlem
Telefoon: 023 – 532 30 77
E-mail:
E-mail:
Website:
     Logo van de KoepelKathedraal in Haarlem

 

Sociale media

Facebook
Instagram
Twitter

Voor meer foto's van de KoepelKathedraal in Haarlem, zie: Foto’s KoepelKathedraal.

 

 

Volg JTravel op Facebook, Instagram, Twitter, Pinterest en Bloglovin’.

 

Bewaar op Pinterest

De KoepelKathedraal is zeer de moeite van een bezoek waard.  Ik maakte hier in 2019 de 'Klim naar het licht' en bezocht in 2020 'De wezens van de kathedraal'. Meer over de KoepelKathedraal in Haarlem lees je op mijn website. Lees je mee? #haarlem #wezensvandekathedraal #klimnaarhetlicht #koepelkathedraal #jtravel #jtravelblog De KoepelKathedraal is zeer de moeite van een bezoek waard.  Ik maakte hier in 2019 de 'Klim naar het licht' en bezocht in 2020 'De wezens van de kathedraal'. Meer over de KoepelKathedraal in Haarlem lees je op mijn website. Lees je mee? #haarlem #wezensvandekathedraal #klimnaarhetlicht #koepelkathedraal #jtravel #jtravelblog

 

Deel dit artikel

Reacties mogelijk gemaakt door CComment