Header Haarlem / Copyright © JTravel.nl

 

 

KoepelKathedraal

 

De imposante KoepelKathedraal in Haarlem staat in het rijtje van belangrijkste kerken ter wereld die gebouwd zijn tussen 1850 en 1950. Zeg maar gewoon de Notre-Dame van Nederland! De Koepelkathedraal hoort samen met de Sagrada Familia in Barcelona (Spanje), de Sacré-Coeur in Parijs (Frankrijk), de Westminster Cathedral in Londen (Verenigd Koninkrijk) en de Basiliek van Koekelberg in Brussel (België) tot de top vijf behoort van belangrijkste kerken in de wereld gebouwd tussen 1850 en 1950. De koepel is aan de binnenzijde bijna net zo hoog als de Sint-Pieter in Rome (Italië).

In de kathedraal bevinden zich vele kunstschatten. In de afgelopen 100 jaar hebben meer dan 50 kunstenaars aan de kathedraal gewerkt.

De kerk is gewijd aan de Heilige Bavo. Hij was de patroonheilige van de stad. Zijn standbeeld staat in de kathedraal.

De KoepelKathedraal ofwel de Nieuwe Bavo ofwel de Kathedrale basiliek Sint Bavo is de kathedraal van het bisdom Haarlem-Amsterdam. De kathedrale basiliek Sint Bavo is, na de Sint-Janskathedraal in Den Bosch, de grootste rooms-katholieke kerk van Nederland. Tot voor kort kende ik alleen de Grote of Sint Bavo in het centrum van Haarlem. Om eerlijk te zijn vind ik deze kerk indrukwekkender dan de Grote of Sint Bavo. De KoepelKathedraal wordt een verborgen (kunst)schat genoemd. Want zeg nu zelf, als u aan Haarlem denkt, denkt u niet aan de KoepelKathedraal. Ik zou eerder denken aan de Grote of Sint Bavo.

De KoepelKathedraal in Haarlem

Ligging
De KoepelKathedraal ligt aan de Leidsevaart in Haarlem.

Geschiedenis
De Koepelkathedraal is ontworpen door Joseph Cuypers (1861-1947), de zoon van de bekende architect Pierre Cuypers (o.a. van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam). Hij krijgt in 1893 de opdracht om de Nieuwe Bavo voor het bisdom Haarlem te bouwen. De kathedraal is gebouwd tussen 1895 en 1930.

De kathedraal telt maar liefst 12 grote en kleine torens en een koepel van 65 meter hoog. De kathedraal is in drie periodes gebouwd. Dit is terug te zien in de verschillende bouwstijlen, zoals de neogotische bouwstijl, de neoromaanse bouwstijl, Jugendstil en stijlelementen van de Amsterdamse School en Berlage. In exterieur en interieur zijn Moorse invloeden te zien in de ornamentiek en de bouwvorm.

De neogotiek is terug te vinden in het koor, de kooromgang, de kranskapellen en de pastorie. Deze stijl werd tijdens de eerste bouwfase tussen 1895 en 1898 toegepast.

Vanaf de tweede bouwfase tussen 1902 en 1906 werd de Jugendstil en art deco stijl toegepast. Deze stijlen vindt u terug in de koepel, de dwarsbeuken, het middenschip en de zijbeuken.

De derde fase, de bouw van de torens en voorportaal, liet door geldgebrek tot 1927 op zich wachten. In deze laatste bouwfase tussen 1928 en 1930 werd architect Joseph (Jos) Cuypers geïnspireerd door Berlage. Dit is terug te vinden de twee torens. Deze hebben geen spits.

Het portaal is uitgevoerd in een combinatie van neogotische en neoromaanse vormen.

Op 2 mei 1948 is de Sint Bavokerk door Paus Pius XII tot basiliek verheven.

In januari 2004 werd begonnen met de restauratiewerkzaamheden. Deze zijn recent afgerond.            De voorkant van de KoepelKathedraal in Haarlem    

Enkele cijfers
Totale lengte: 108 meter;
Breedte over het schip: 44 meter;
Breedte over het transept (dwarsschip): 55 meter;
Hoogte middenschip: 23 meter;
Hoogte zijbeuk: 16 meter;
Hoogte koepel: 62 meter;
Hoogte torens: 55 meter;
Nokhoogte dak van het schip: 32 meter.

Plattegrond van de KoepelKathedraal in Haarlem

Bezienswaardig
De torens worden de Vrouwen- en Mannentoren genoemd. De reden: voor de financiering werd bedacht dat de vrouwen geld zouden inzamelen voor de ene toren en de mannen voor de andere toren. Deze competitie zorgde voor een fanatieke inzameling. De vrouwen wonnen. De mannen namen het geld mee naar de kroeg. De dames kregen een mooiere toren met klok. Een andere uitleg die ik onderweg lees, is dat mannen en vrouwen vroeger gescheiden in de kerk zaten. De vrouwen zaten links in de kerk en de mannen zaten rechts in de kerk.

In de sacristie bevindt zich de kerkschat. Deze kerkschat bestaat uit een grote verzameling liturgische voorwerpen, zoals kerkzilver uit de 15-20e eeuw, kerkelijke gewaden uit het begin van de 16e eeuw. Deze gewaden zijn afkomstig uit een voormalig Haarlems begijnhof.

De binnenkant van de KoepelKathedraal in Haarlem

De KoepelKathedraal heeft vier orgels. Het oudste orgel dateert uit 1800. De grootste en bekendste is het Willibrordus-orgel. Dit orgel heeft orgelpijpen die maar liefst 9,20 meter hoog zijn. Het drieklaviers-Ademaorgel transeptorgel is geplaatst in 1907.

In de kathedraal zijn veel kunstwerken te zien, o.a. van Jan Toorop, Han Bijvoet, Mari Andriessen, Jan Dibbets, Gijs Frieling en Marc Mulders. Maar liefst 60 kunstenaars uit heden en verleden hebben hun sporen in de kathedraal nagelaten. Jan Toorop liet tegeltableaus achter en beelden en altaren zijn van Mari Andriessen. De preekstoel, het hekwerk bij het Hoogkoor, het altaar en de communiebank in de sacramentskapel is van de edelsmeden-familie Brom uit Utrecht. Han Bijvoet liet kruiswegstaties, kroonluchters en het glas-in-lood na. Prinses Beatrix onthulde in 2016 nieuw werk (glas-in-lood ramen in het middenschip) van Jan Dibbets.

           Een kapel in de KoepelKathedraal in Haarlem     Glas-in-lood-ramen in de KoepelKathedraal in Haarlem

Ook de glas-in-loodramen zijn schitterend. Het Mariaraam is van Han Bijvoet. Hierbij speelt kleur een belangrijke rol. Blauw staat symbool voor onschuld en verwijst naar de hemel. Rood staat voor Maria's koninklijke waardigheid.

De Koepel heeft een groenblauwe band met de eerste regels van het Te Deum. Dit is een eeuwenoud kerkelijk lied dat nog altijd wordt gezongen.

          De koepel in de KoepelKathedraal in Haarlem     De koepel bekeken in een spiegel in de KoepelKathedraal in Haarlem  

In de Koepelkathedraal is het Kathedraalmuseum te bekijken. Dit museum bevindt zich in de crypten onder het Hoogkoor. Hier is t/m 26 oktober 2019 de tentoonstelling '150 maal de Kathedraal' te zien. Deze tentoonstelling laat 150 unieke, historische ansichtkaarten vanaf 1900 tot nu van de KoepelKathedraal zien. Deze ansichtkaart werden door oud-Haarlemmer Joep van Ommeren verzameld. Daarnaast zijn in het Kathedraalmuseum kunstschatten zoals schilderijen, beeldhouwwerken, vaandels, liturgisch zilverwerk van Lodewijk en een tentoonstelling over de recente restauratie te zien. Het KathedraalMuseum was de Schatkamer van de kathedraal. Deze Schatkamer was gevestigd in de Bisschoppelijke Sacristie. Door de groei van de collectie en de toename van publiek moest het museum uitbreiden.

Zestien Nederlandse kerken vormen het Grootste Museum van Nederland. De KoepelKathedraal is er één van.
Er staan bekende kerken, zoals de Domkerk in Utrecht, de Grote Kerk in Breda en de Walburgiskerk in Zutphen op dit lijstje, maar ook onbekende kerken zoals de Mariakerk in het Groningse Krewerd of de Petruskerk in Pieterburen.

 

De afronding van de jarenlange restauratie van de KoepelKathedraal wordt gevierd met de 'Klim naar het licht': een klim naar een loopbrug tussen de twee torens van de kathedraal.

De torens en de loopbrug van de KoepelKathedraal in Haarlem


Klim naar het licht

De 'Klim naar het licht' is een route langs smalle trappen, via de koepel en catacomben naar de Vrouwen- en Mannentoren. Tussen de beide torens is een speciale loopbrug aangelegd. Geniet op 60 meter hoogte van een schitterend uitzicht over Haarlem en zijn omgeving.

Dit alles is te danken aan de afronding van restauratie van de KoepelKathedraal / Nieuwe Sint Bavo Kathedraal in Haarlem. Het kerkbestuur werd geïnspireerd door het evenement 'Klim naar de Hemel' dat in 2018 op de Grote Kerk in Alkmaar plaatsvond. Dit evenement trok toen 93.000 bezoekers.

Van verre af ziet u de torens met de loopbrug ertussen en de koepel. Het is hoog en imposant.

De KoepelKathedraal in Haarlem

Elke dag is ingedeeld in tijdshifts die om het kwartier gaan. De eerste shift is om 12.00 uur en de laatste shift begint om 16.30 uur. Per shift mogen 45 personen naar boven. Op de brug mogen zich maximaal 45 personen bevinden. De vrijwilligers houden dit in de gaten. Maximaal 225 bezoekers begeven zich op de route. Men gaat ervan uit dat u gemiddeld 75 minuten onderweg bent.

Loopt u mee met deze toren- en gewelventocht door de KoepelKathedraal met zijn spannende ambachtelijke spiltrappen, gewelven, verborgen zolders en via het interieur van de koepel naar de twee enorme torens?

           De route van Klim naar het Licht in de KoepelKathedraal in Haarlem      De trap naar de koepel in de KoepelKathedraal in Haarlem

Het begin naar boven is via een mooie, maar smalle en fotogenieke spiraaltrap. Vergeet u niet om naar beneden te kijken als u boven aangekomen bent. Het wordt het slakkenhuis genoemd. Ik snap boven ook direct waarom. Onderweg naar de koepel loopt u door de gewelven van de kathedraal. Alles is van hout. Er zijn bulten te zien. Dit is de bovenkant van de gewelven, ook wel olifantenruggen genoemd. Pas op uw hoofd, want de balken hangen vrij laag en het zijn zware balken.

           Kruip door sluip door naar de koepel van de KoepelKathedraal in Haarlem     De koepel in de KoepelKathedraal in Haarlem

De galerij van de koepel is op 25 meter hoogte. Het kruis op de koepel is nog 38 meter hoger. De koepel is symbolisch de hemel. De doorgangen zijn heel smal. Laat het op u inwerken want het is hier schitterend. Op de groenblauwe band onderaan de koepel staat het Te Deum, een eeuwenoud kerklied dat nog altijd gezongen wordt.

Vanuit de koepel is het opnieuw kruip door sluip door route om bij de torens te komen. Het zijn nauwe doorgangen door de catacomben van de kathedraal. Ook hier is alles van hout en ook hier hangen de balken vrij laag.

Er zijn in de Vrouwentoren een paar etages die u kunt bekijken. Deze etages geven u de gelegenheid om bij te komen van de klim. De klim valt ontzettend mee. Het omhoog lopen gaat heel geleidelijk.
De bouw van de kathedraal tot de oversteek was in 1906 klaar. Vervolgens heeft het tot 1926 geduurd voor met de bouw van te torens kon beginnen. Men moest eerst sparen voor de twee torens. In 1928 waren de torens klaar.
In de oversteekruimte wordt een audiovisuele presentatie over de architectuur en de kunstschatten van de kathedraal getoond.
In de 'lounge' kunt u op adem komen in een rustruimte met zitzakken en muziek.
De volgende etage is de etage met de klokken van de Vrouwentoren. Hier hangen drie enorme klokken. Gelukkig luidden ze niet toen ik hier liep, want ik denk dat dit heel hard is als u ernaast staat. De Kathedraal heeft maar liefst 8 klokken. Alle klokken zijn in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers meegenomen. De twee uit de Vrouwentoren hebben de oorlog overleeft omdat ze tijdens het transport per schip over het IJsselmeer door de geallieerden zijn gebombardeerd. Alles wat het schip vervoerde is na de oorlog van de bodem van het IJsselmeer naar boven gehaald. In de Vrouwentoren hangen de Salvator, Michael en de Bavo. In de mannentoren hangen 3 kleinere klokken en de andere twee klokken hangen in de toren met de zelfdragende trap waar de klim begon.
De laatste etage van de Vrouwentoren is de etage met het uurwerk voor de aan de buitenkant hangende klok.

           Kruip door sluip door in de catacomben van de KoepelKathedraal in Haarlem     In de oversteekruimte van de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

           Even uitrusten in de rustruimte van de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem     Het uitzicht vanuit de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

           De klokken in de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem     Het uurwerk in de Vrouwentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

Na een heleboel traptreden, 275 schijnen het er te zijn, bent u boven en ziet u letterlijk weer licht. Geniet van het schitterende uitzicht.
Tussen de twee torens ligt een tijdelijke brug op 60 meter hoogte. U moet wel oversteken deze brug omdat u via de Vrouwentoren omhooggaat en via de Mannentoren weer naar beneden gaat. Het is niet eng om deze brug over te steken. U kunt niet naar beneden vallen alles is afgeschermd. De hele constructie is stevig gebouwd. Ook de relingen zijn goed hoog en de platforms aan het begin en einde van de brug zijn omgeven door hekwerk.
Aan de hekken zijn informatieborden geplaatst met een korte uitleg over de plekken die u vanaf dat punt ziet.
De mintgroene koepel is van dichtbij te bekijken. Deze staat heel fotogeniek te stralen in de zon. Geniet van het uitzicht.
In de verte ziet u Schiphol, de rookpluimen van Tata Steel in IJmuiden, Leiden en Haarlem zelf is ook goed te zien, met de Grote of St. Bavo, Molen de Adriaan die zijn wieken ronddraait en parkeergarage De Kamp met de muurschildering en DeDAKKAS. Het uitzicht is fantastisch.

Trek wel iets warms aan, want boven is het natuurlijk kouder dan beneden en u vangt heel veel wind.

          De koepel vanaf de brug op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem     Uitleg over het uitzicht op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem

          Uitzicht over Haarlem vanaf de brug op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem     De brug op 60 meter hoogte in de KoepelKathedraal in Haarlem

De tocht naar beneden gaat iets sneller dan naar boven. Er zijn in de Mannentoren ook weer een paar etages die u kunt bekijken, zoals ook hier de etage met drie enorme klokken.
De volgende etage is leeg en daar is ook niet veel te zien, behalve twee vlaggen die op de grond lagen. De reden dat die hier liggen is me niet duidelijk.
Een etage lager is de televisiekamer. Hier wordt een film over de KoepelKathedraal getoond.
De trap naar beneden is net zo nauw als die in de Vrouwentoren.
Ook hier is een oversteekruimte en ook hier wordt een audiovisuele presentatie over de architectuur en de kunstschatten van de kathedraal getoond.

          De klokken in de Mannentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem     In de oversteekruimte van de Mannentoren in de KoepelKathedraal in Haarlem

Dan bent u weer beneden. Hoe heeft u deze klim ervaren?

Dit is geen bezienswaardigheid is voor mensen die slecht ter been zijn of in een rolstoel zitten. Er is geen lift aanwezig.

'Klim naar het licht' is nog t/m 27 oktober 2019 te bezoeken.

 Als u op social media via #klimnaarhetlicht zoekt, ziet u heel veel mooie foto's.

 

Overige informatie
• Wilt u 'Klim naar het licht' beleven? Wacht niet te lang, want u hebt nog tot en met 30 september 2019 de tijd.
• Recent werd bekend dat de de KoepelKathedraal de Europa Nostra Award gewonnen heeft. Dit voor de restauratie van de kathedraal. De Europa Nostra Award is een prijs dat voor behoud van cultureel erfgoed in Europa staat.
• De audiotour in de kathedraal is gratis.
• De ingang van de KoepelKathedraal is aan het Bisschop Bottemanneplein.
• Mocht u interesse hebben, er worden nog vrijwilligers gezocht om alles in goede banen te leiden.
• Het mogelijk om op afspraak een georganiseerde rondleiding te volgen in de kathedraal.
• Er zijn kluisjes aanwezig. Omdat de doorgangen soms heel nauw zijn, is het bijna onmogelijk om rugzakken mee te nemen naar boven.
• Er is een wandeling uitgezet tussen de twee iconen van Haarlem: van Bavo naar Bavo. Een wandeling tussen de Grote of Sint Bavokerk en de Kathedrale basiliek Sint Bavo.
• Voor bezoekers die onverlet op slippers of hoge hakken komen, er staan platte schoenen klaar. Ook aan sokken is gedacht. Trek voor u de kathedraal bezoekt en de torens wilt beklimmen platte gemakkelijke schoenen aan. Trek ook makkelijke en comfortabele kleding aan.
• Er is geen lift aanwezig.
• In de KathedraalWinkel kunt u boeken, ansichtkaarten, kaarsen, religieuze artikelen en leuke hebbedingetjes kopen.
• Er is een koffiehoek in de kathedraal aanwezig.

Bereikbaarheid
• Bus
Per bus is de kerk bereikbaar met buslijn 80 (halte Emmaplein) of enkele andere buslijnen (haltes Temepelierstraat of Stadsschouwburg).
• Auto
De KoepelKathedraal ligt aan de rand van het centrum van Haarlem. Bij de KoepelKathedraal is het betaald parkeren. Parkeren bij winkelcentrum Plaza West aan de Westerstraat is gratis. Vanaf hier is het ongeveer 5 minuten lopen naar de kathedraal.

Openingstijden KoepelKathedraal
Van april t/m oktober:
Dinsdag t/m vrijdag: 11.00-17.00 uur.
Zaterdag: 11.00-14.30 uur.

Van november t/m maart:
Dinsdag t/m zaterdag: 13.00-17.00 uur.

Openingstijden 'Klim naar het licht'
Maandag: gesloten.
Dinsdag t/m vrijdag en zondag: 12.00-18.00 uur. De laatste shift is om 16.30 uur.
Zaterdag: 10.00-16.00 uur. De laatste shift is om 14.30 uur, na afloop is er orgelmuziek.
De kassa gaat een half uur voor openingstijd open. U hebt maximaal 90 minuten de tijd voor Klim naar het licht'. Ik weet niet hoe ze dit controleren. Toen ik hier was, ben ik langer dan anderhalf uur onderweg geweest. Het was ook niet druk toen ik de kathedraal bezocht. Misschien als het heel druk is, dat er strenger op toegezien wordt.

Entree
U boekt een tijdslot waarin u naar boven mag.
Volwassenen: € 7,50. Earlybird toegangsprijs voor een bezoek in de maand mei.
Vanaf juni: € 8,50 per persoon.
Kinderen 6 t/m 12 jaar: € 4,--.
Kinderen t/m 5 jaar: € 1,--.
Als u online uw tickets besteld komen er per bestelling € 1,50 aan administratiekosten bij.

Mijn entreekaart voor de KoepelKathedraal in Haarlem

Ook aan de kassa kunnen tickets gekocht worden die alleen met pin of creditcard betaald kunnen worden.
De prijzen hiervoor zijn:
Volwassenen: € 7,50. Earlybird toegangsprijs voor een bezoek in de maand mei.
Vanaf juni: € 10,-- per persoon.
Kinderen 6 t/m 12 jaar: € 4,--.
Kinderen t/m 5 jaar: € 1,--.




Uw entreeticket is ook uw toegangsbewijs voor een bezoek aan de kathedraal. De entreeprijs voor het bezoeken van alleen de kathedraal is € 4,-- per persoon. Als u uw ticket vooraf koopt, bent u zeker van toegang. Het kan vooral in het weekend heel druk zijn, waardoor het niet mogelijk is dat u de klim kunt maken. Bestel u tickets online via de website van Klim naar het licht.

Zie ook mijn uitgebreide blog over deze 'Klim naar het licht' op JTravelblog.nl

 

Adres
KoepelKathedraal
Leidsevaart 146
2014 HE Haarlem
Telefoon: 023 – 532 30 77
E-mail:
E-mail:
Website:
     Logo van de KoepelKathedraal in Haarlem

Social media
Facebook
Instagram
Twitter


Voor meer foto's van de KoepelKathedraal in Haarlem, zie: Foto’s KoepelKathedraal.


 

Volg JTravel op Facebook, Instagram, Twitter, Pinterest en Bloglovin’.

 

Bewaar op Pinterest


Heb jij de Klim naar het licht in de KoepelKathedraal in Haarlem al gemaakt. Dit kan nog t/m 30 september 2019! Bezoek na afloop ook  de Kathedraal. Deze is zeer de moeite van een bezoek waard. Meer over de KoepelKathedraal in Haarlem lees je op mijn website. Lees je mee? #haarlem #klimnaarhetlicht #koepelkathedraal #jtravel #jtravelblog

 

Deel dit artikel: