Header Amsterdamse Waterleidingduinen / Copyright © JTravel.nl

 

 

Informatie Amsterdamse Waterleidingduinen

 

De Amsterdamse Waterleidingduinen ligt tussen Zandvoort en Noordwijk. Het gebied is 3.400 hectare groot, ongeveer 5 kilometer breed en 10 kilometer lang. Het is het voorzuiveringsgebied voor 2/3 van het Amsterdamse drinkwater. De natuur en de waterzuivering gaan al sinds 1853 samen. Waternet zorgt voor de exploitatie van het oudste waterwinningsgebied van Nederland. Hier bevindt zich een afwisselend landschap met oude stuifduinen in de buitenduinen, grote valleien in het middenduin en rest van oude loopduinen in het oosten van het gebied. In het gebied leven damherten, reeën, vossen, vleermuizen en konijnen en de vegetatie bestaat uit bos en op plekken met stuifzand, moerassige en vochtige valleien en droge vlakten.

Plattegrond van de Amsterdamse Waterleidingduinen

 

Geschiedenis
In het verleden werd het drinkwater voor de Amsterdamse bevolking uit de Amsterdamse grachten gehaald, maar door de vervuiling en verzilting door de bevolkingsgroei moest het drinkwater eerst worden aangevoerd uit de nabijgelegen plassen en vanaf 1845 is er begonnen met het zuiveren van regenwater in de duinen. Ook dit duurde niet lang. De vraag was groter dan het aanbod. Er werd een nieuwe zoetwatervoorraad gevonden, die op 15 meter beneden NAP, onder een dikke kleilaag, lag. Men kon weer eventjes vooruit. Sinds 1945 wordt de Rijn gebruikt voor toevoer van water. Het water wordt na een voorzuivering in de duinen geïnfiltreerd. Het water wordt in Nieuwegein aan de Lek onttrokken en voorgezuiverd en in het zuiveringsbedrijf wordt het water behandeld om vervolgens via leidingen naar de duinen te worden getransporteerd en van daaruit stroomt het water via toevoersloten naar het infiltratiegebied. De gemeente Amsterdam is de eigenaar van het gebied ondanks dat het gebied grotendeels in de gemeenten Zandvoort en Noordwijk en een deel in de gemeente Bloemendaal ligt.

Amsterdamse Waterleidingduinen Wandelpad in de Amsterdamse Waterleidingduinen

Wandelen
U kunt in dit gebied genieten van ruimte en rust, het is alleen toegankelijk voor wandelaars. Er zijn per hoofdingang twee vaste wandelroutes uitgezet, deze zijn te volgen via de gekleurde paaltjes, maar u kunt ook heerlijk door het gebied struinen, zonder een wandelroute te volgen. U mag hier overal buiten de paden loepn. Er is een grote kans dat u onderweg damherten tegenkomt.
Er zijn vier hoofdingangen, bij drie hiervan vindt u ook een horecagelegenheid:
- Ingang Panneland in Vogelenzang. De wandelroutes zijn de gele route van 3 kilometer en de groene route van 7 kilometer.
- Ingang Oase in Vogelenzang, hier is het bezoekerscentrum De Oranjekom te bezoeken. De wandelroutes zijn de gele route van 4 kilometer en de blauwe route van 6 kilometer.
- Ingang Zandvoortselaan in Zandvoort. De wandelroutes zijn de gele route van 4 kilometer en de groene route van 7 kilometer.
- Ingang De Zilk in De Zilk. De wandelroutes zijn de gele route van 5 kilometer en de blauwe route van 9 kilometer.
Er zijn ook wandelroutes die u via een kaartje kunt lopen en er zijn twee kinderroutes met opdrachten uitgezet. Deze routes zijn te downloaden op uw smartphone of u kunt ze kopen in het bezoekerscentrum.

Damherten
Onderweg komt u ongetwijfeld damherten tegen. Het gebied heeft de grootste damhertenpopulatie van Nederland. Er lopen naar schatting 3.000 damherten rond. Er wordt niet meer gejaagd waardoor het aantal verder is toegenomen. Vanaf maart 2016 mogen er in vijf jaar tijd 2.200 dieren worden doodgeschoten waardoor er een populatie van ongeveer 800 damherten overblijft. Dit omdat de laatste jaren de damherten op de wegen rondom de duinen werden waargenomen en dat leidde tot onveilige verkeerssituaties en overlast voor de inwoners van bijvoorbeeld Zandvoort. In 2014 werd daarnaast een 20 kilometer lang hoog raster van 2,40 meter geplaatst om de herten binnen het gebied te houden. Er is hierdoor een gebied ontstaan van minder dan 5.000 hectare. Daarnaast is het aantal aanrijdingen langs de Amsterdamse Waterleidingduinen aanzienlijk gedaald. Recent zijn er veel damherten, vanwege de overlast, afgeschoten.

Damhert in de Amsterdamse Waterleidingduinen Een vos in de Amsterdamse Waterleidingduinen

Vossen
In de Amsterdamse Waterleidingduinen kunt u (wilde) vossen spotten. U vindt de vossen op een klein uurtje lopen vanaf de ingangen. Op de hoek van de Strandweg en de Duizendmeterweg staat een hutje waar u even bij kunt komen van uw wandeling. Dit is het gebied waar meestal wel vossen te spotten zijn, maar garanderen dat u een vos ziet, kan ik niet. Het is verboden om de vossen te voeren, maar (helaas) worden ze door mensen gelokt met eten. Dit alles om makkelijker een foto te kunnen maken. Er staan duidelijke borden dat voeren verboden is. De rondlopende boswachters zijn bevoegd om u een boete (€ 90,--) te geven als u betrapt wordt op het voeren van de vossen.

Bezoekerscentrum
In het bezoekerscentrum kunt u terecht voor een plattegrond, wandelroutes en tips. Er is een winkeltje met streekproducten, boeken en natuurspeelgoed voor kinderen gevestigd. Het bezoekerscentrum is gevestigd in een voormalig pompstation. Dit station pompte vroeger het water vanuit het duin naar het waterzuiveringterrein Leiduin. De pompen staan er nog. In de vloer kunt u door een doorzichtige plaat de grote buizen in de kelder zien liggen. Op zondag kunt u terecht bij de vrijwillige gastheren en –vrouwen die rond de ingangen van het duin uw vragen zullen beantwoorden. Het bezoekerscentrum de Oranjekom vindt u bij de ingang Oase in Vogelenzang. Het bezoekerscentrum is van dinsdag t/m zondag van 10.00-17.00 uur geopend.

Historie van Pompstation naar bezoekerscentrum
Van 1932 tot 1986 heeft de Oranjekom dienst gedaan als pompstation. Het gebouw is sinds maart 2008 in gebruik als bezoekerscentrum. Er zijn tijdens de verbouwing van pompstation naar bezoekerscentrum details behouden gebleven en deze zijn daar waar nodig gerestaureerd. Het gebouw is nu industrieel erfgoed met een hoge monumentenwaarde.
Kroonprins Willem van Oranje stak op 11 november 1851 de eerste spade in de grond van het kanaal. Dit kanaal moest het duinwater naar de verzamelvijver leiden. Deze vijver werd de Oranjekom genoemd.
Aan de Leidsevaartweg werd in 1853 het eerste pompstation in gebruik genomen. Het gezuiverde duinwater werd vanaf hier naar Amsterdam gepompt. Dit was het begin van de openbare drinkwatervoorziening in Nederland. Er werd een krachtiger pompstation bij de verzamelvijver gebouwd om aan de groeiende vraag naar drinkwater te kunnen voldoen. In 1932 trad de Oranjekom in werking en in 1986 is deze functie door een nieuw pompstation overgenomen.
De Oranjekom is ontworpen door architect Arnoldus Pelser en constructeur Joannes Ammersdorffer van de toenmalige Gemeentewaterleidingen. De oorspronkelijke architectuur is na de restauratie overeind gebleven. Alleen de oude overkapping en de hijsinstallatie voor de krooshekken zijn verwijderd.
Het gebouw heeft twee bouwlagen onder de pompenkelder en boven de machineruimte.
Er zijn granieten druppelvormen in de trapballustrades te zien. Deze laten en terugkerend stroompje water naar de Oranjekom zien. Dit verbeeldt de cyclus van de drinkwaterwinning.

Belangrijke informatie voor een bezoek aan de Amsterdamse Waterleidingduinen
Het gebied is alleen bestemd voor wandelaars, u mag ook buiten de paden wandelen.
Het gebied is geopend van zonsopgang tot zonsondergang.
Een toegangskaart vanaf 8 jaar is verplicht; een dagkaart kost € 1,50 per persoon en is verkrijgbaar bij de pinbetaalautomaten bij één van de vier hoofdingangen. Voor € 10,-- per persoon zijn er persoonlijke jaarkaarten te koop. 60+ betalen voor een jaarkaart € 5,50. De jaarkaarten kunt u online, bij het bezoekerscentrum of bij één van de verkoopadressen kopen.
Parkeerdagkaarten kunt u kopen bij de hoofdingangen; de kosten zijn € 2,-- per keer. Er zijn ook jaarparkeerkaarten te koop voor € 35,--.
Honden en fietsen zijn niet toegestaan.
Dieren voeren is niet toegestaan.

Website:
Amsterdamse Waterleidingduinen

 

 

Volg JTravel op Facebook, Instagram, Twitter en Pinterest.

 

 

Deel dit artikel: