Header Zuid-Afrika / Copyright © JTravel.nl

Het Voortrekkermonument & Museum bevinden zich 3 kilometer ten zuiden van het centrum van de Zuid-Afrikaanse bestuurlijke hoofdstad Tshwane/Pretoria.

Het Voortrekkermonument is ontworpen door architect Gerard Moerdijk, de zoon van een Nederlandse leraar. Hij had het idee dat hij een monument moest maken 'dat duizend jaar blijft staan en de geschiedenis en de betekenis van de Grote Trek voor zijn afstammelingen beschrijft'. Het idee om een monument ter ere van de Voortrekkers te bouwen werd al in 1888 geopperd, maar de bouw begon pas in 1937. Alle bouwmaterialen, met uitzondering van het Italiaans marmeren interieur, werden heel bewust uit de Zuid-Afrikaanse bodem gehaald. Het monument werd pas na de Tweede Wereldoorlog geopend. Dit was 16 december 1949, de Dag van de Gelofte (deze dag staat nu bekend als de Dag van Verzoening). Het monument werd gebouwd om de bevrijding van de Afrikaners uit de Britse koloniale overheid te vieren, en ter herdenking van de Grote Trek (1835-1854) en de Slag van Bloed River (1838), twee belangrijke mijlpalen in de geschiedenis van de Voortrekkers.

Onder leiding van Piet Retief trok in 1838 een groep voortrekkers door het koninkrijk van de Zulu's. Zij waren op zoek naar land om er zich te vestigen. Er werd onderhandeld met de toenmalige Zulukoning Dingane. Deze koning 'schonk' de voortrekkers een groot stuk land niet ver van de Ncome rivier. Een Engelse dominee die het gesprek tussen Piet Retief en koning Dingane leidde en verduidelijkte, maakte een fout in de vertaling waardoor de voortrekkers in de problemen kwamen. Piet Retief ging ervan uit dat het land eigendom was van de voortrekkers. Koning Dingane zag, vanuit de Zulutraditie, de concessie als een gebruiksrecht. Beiden voelden zich bedrogen en Piet Retief en een aantal van zijn familiehoofden, werden door sluipmoordenaars van Zulukoning Dingane gedood. Honderden vrouwen en kinderen vielen ook ten prooi aan een nachtelijke overval. Dit gebeurde in Bloukrans. De boze voortrekkers gaven het idee van een vreedzaam samenleven met de Zulu's op. Ze eisten hun land op als eigendom. Andries Pretorius werd als hun nieuwe leider gekozen. De voortrekkers bouwden een Laager rondom de erven en stuurden een boodschapper naar koning Dingane om hun beslissing over te brengen. Koning Dingane doodde deze boodschapper en verzamelde een leger Zulukrijgers om de voortrekkers/boeren weg te jagen. De voortrekkers legden op 15 december 1838 een gelofte af aan hun (calvinistische) God. Als God hun de overwinning zou schenken, zouden ze deze dag als vrije dag eren en op de overwinningsplaats een kerk bouwen. Op 16 december 1838 streden slechts 468 voortrekkers met 200 knechten tegen een Zululeger van ongeveer 12.000 tot 15.000 krijgers. Dankzij de Laager, de geweren, de motivatie en de twee kanonnen verpletterden de voortrekkers de Zulu's. Ongeveer 3.000 Zulu's werden gedood en slechts drie voortrekkers werden tijdens deze slag gewond. Ook de leider Andries Pretorius was gewond, hij was door een assegaai (een Zuluspeer) geraakt. Geen enkele boer verloor het leven. Omdat het bloed van de gevallen Zulukrijgers, volgens de overlevering de rivier de Ncome bloedrood kleurde, werd deze door de voortrekkers omgedoopt tot Bloedrivier. De voortrekkers besloten na deze overwinning om hun pact met God jaarlijks te herdenken als Dingaansdag. Vandaag de dag is 16 december nog steeds een Zuid-Afrikaanse feestdag, maar de naam werd na de eerste democratische verkiezingen in 1994 omgedoopt tot Herenigingsdag of Dag van de Verzoening, the Day of Reconciliation.

Het monument is een markant gezichtspunt in de omgeving, maar dus ook een markant gebouw voor de geschiedenis van de blanke Afrikaanstalige Zuid-Afrikanen. Het gebouw is op 16 december 1949 ingewijd en herinnert aan de Grote Trek van de boeren in hun huifwagens uit de Kaap naar het noorden waarbij ontberingen en strijd hun deel werden. Het monument symboliseert de (blanke) Afrikaner eenheid, maar herdenkt ook de Slag om de Bloedrivier. Zowel 16 december als het Voortrekkermonument belichaamden het nationale bewustzijn van deze groep Afrikaners.

Het imposante monument is een vierhoekig granieten gebouw met het verhaal van de Boeren op de muren. Het Voortrekkermonument is 40 meter hoog en ligt in van een tropische tuin omgeven door heel veel Zuid-Afrikaanse planten, bomen en bloemen. Het monument wordt omsloten door een muur, in het Afrikaans een Laager (een cirkel van ossenwagens), van 64 granieten replica van de ossenwagens waarmee de Voortrekkers ooit in 1836 de Kaap verlieten om hun geluk in de Transvaal en de Oranje Vrystaat te gaan beproeven.

Het Voortrekkermonument in Pretoria Binnenin het Voortrekkermonument in Pretoria

De bekende Zuid-Afrikaanse beeldhouwer Anton van Wouw heeft een bronzen standbeeld van de Voortrekker-oermoeder met kind gemaakt. Dit standbeeld prijkt voor de toegangspoort van Monumentkoppie. In het gebouw worden, voor de Afrikaners, belangrijke historische documenten bewaard, zoals de grondaankoopdocumenten uit de 19e eeuw.

Bijzonder aan het monument is de lichtkoepel die vanuit het midden van de aankomsthal goed te zien is. Ook op andere dagen geeft de koepel een bijzonder soort licht. Het Voortrekkermonument is zo gebouwd dat jaarlijks op 16 december, klokslag 12 uur de zon een cenotaaf of monumentale plaat verlicht. Deze ligt in een crypte waardoor het opschrift 'Ons vir jou Suid-Afrika' leesbaar wordt. Hier bevindt zich de symbolische rustplek van Piet Retief en andere Voortrekkers.

Ook bevindt zich hier de dertig meter hoge Heldenhal met een 92 meter lange marmeren muurgravure van de hand van Romano Romanelli. Dit beeldt de belangrijkste gebeurtenissen uit de Grote Trek en de Slag bij Bloedrivier uit. Op elke hoek van het monument zijn standbeelden van Piet Retief, Andries Pretorius, Andries Hendrik Potgieter en een 'onbekende' leider die representatief is voor alle andere Voortrekker leiders.

In de kelder van het Voortrekkermonument bevindt zich een klein museum. Het museum geeft een beeld van het leven van de Voortrekkers.

Sinds 2008 heeft het museum een Heritage Centre waar een overzichtstentoonstelling over de identiteit van Afrikaners in de 20e eeuw is gevestigd.


Voor meer foto's van het Voortrekkermonument, zie: foto's Pretoria / Tshwane.

 

Volg JTravel op Facebook, Instagram, Twitter, Pinterest en Bloglovin’.

 

Bewaar op Pinterest


Mijn rondreis door Zuid-Afrika begon in Pretoria met een bezoek aan het Voortrekkermonument. Lees je mee over het Voortrekkermonument in Pretoria?  #Pretoria #Voortrekkermonument #zuidafrika #jtravel #jtravelblog

 

Deel dit artikel

Reacties mogelijk gemaakt door CComment