Een verslag van de eerste 5 etappes van de lange-afstandswandeling Oudste wandelroute van Nederland. Deze vijf etappes lopen van Station Amsterdam-Muiderpoort naar Zeist. Mijn belevenissen en mijn route leest u in dit artikel.
Inhoudsopgave
Mijn eerste lange afstandswandeling was het Westerborkpad. Tijdens deze wandeling werd het idee geboren om meer lange afstandswandelingen etappe voor etappe te lopen. Mijn keuze viel op de Oudste wandelroute van Nederland die loopt van Station Amsterdam-Muiderpoort naar Station Arnhem Centraal Station. Als u de routebeschrijving van de ANWB aanhoudt bent u na 150 verdeeld over 6 etappes in Arnhem. Maar de lengte van de etappes tussen 21 en 30 kilometer is voor mij veel te ver. Ik heb mijn eigen indeling gemaakt. Ik ga na elke etappe naar mijn eigen huis, omdat het voor mij anders niet vol te houden is. In dit artikel neem ik u mee naar de eerste 5 etappes:
- Etappe 1 : Station Amsterdam-Muiderpoort – Driemond
- Etappe 2 : Driemond – Nederhorst den Berg
- Etappe 3 : Nederhorst den Berg – Hilversum
- Etappe 4 : Hilversum – Den Dolder
- Etappe 5 : Den Dolder – Zeist
Wat is de Oudste wandelroute van Nederland
De eerste bewegwijzerde wandelroute van Nederland werd in 1914 door de ANWB geopend. De tweede voorzitter van de ANWB, de heer Pos, kwam met het idee om een bewegwijzerde wandelroute dwars door Nederland te maken als promotie voor de ANWB. Het dagelijks bestuur plaatste in de Kampioen een vacature om het hele traject in kaart te brengen. Er waren maar liefst 242 sollicitanten. J.D.H. Beckering, kapitein van het Indische Leger, was degene die de route mocht uitwerken.
De wandelroute was bewegwijzerd met ruim zevenhonderd bordjes. Daarnaast stonden onderweg vier stenen informatiepanelen. Ook werd er een boekje met extra informatie en wandelkaarten uitgegeven. Het hele project kostte 3000 gulden. Op 26 mei 1914 werd deze wandelroute geopend. Het traject werd in 1951 geactualiseerd. In 2011 werd de oorspronkelijke route opnieuw in kaart gebracht. Ongeveer 80% van de wandelroute is nog steeds te lopen over dezelfde wegen en paden als toen. De overige 20 procent is niet meer af te leggen omdat het Nederland is veranderd.
In het boekje ‘Te voet van Amsterdam naar Arnhem’ uit 1914 staat de oudste wandelroute van de ANWB beschreven: 150 kilometer van Station Amsterdam Muiderpoort, via het Gein naar het Gooi, Utrechtse Heuvelrug (Hilversum, Zeist, Maarn, Doorn, Amerongen), Rhenen, Wageningen, Heelsum, Oosterbeek en eindpunt Arnhem. Online heb ik een PDF bestand gevonden met het oorspronkelijke boekje van de Oudste wandelroute van Nederland.
De Oudste wandelroute van Nederland is door de ANWB verdeeld in zes etappes. De lengte van de etappes varieert van 21 tot 30 kilometer. De afstanden zijn voor mij te lang daarom heb ik mijn eigen etappe-indeling gemaakt. De route is vlak en voor ongeveer de helft verhard. Ik heb thuis de gratis ANWB Eropuit app gedownload om onderweg te kunnen navigeren mocht het nodig zijn. Op de website van de ANWB kunt u de routebeschrijving en de GPS-bestanden downloaden. De ANWB heeft per etappe parkeerterreinen en bus- en treinhaltes vermeld, altijd handig als u uw eigen indeling maakt. De ANWB heeft ook campingsuggesties opgenomen in de route.
Onderweg kunt u aan het begin/eind van de etappe borden tegenkomen met een kaart, QR code en informatie. Het eerste bord dat ik gezien heb, is in Zeist bij de bushalte aan het eind van etappe 5 en begin van etappe 6.
Etappe 1 : Station Amsterdam-Muiderpoort – Driemond
Deze eerste etappe van deze oudste wandelroute van Nederland begint bij Station Amsterdam Muiderpoort.
Na het verlaten van het station loopt u onder het spoor door en komt u uit bij het Oosterspoorplein. Hier staat een monument dat herinnert aan de ruim 11.000 Joden die uit Amsterdam en omgeving gedeporteerd zijn naar het doorgangskamp Westerbork. Veel Joden kwamen vanuit de Hollandsche Schouwburg. Ook vanaf andere verzamelplaatsen werden ze via Station Muiderpoort afgevoerd. Tijdens etappe 1 van het Westerborkpad van de Hollandsche Schouwburg naar Station Diemen komt u ook langs dit station.
Bij het station volgt u de borden Dapperbuurt. In de drukke Linnaeusstraat loopt u onder het spoorviaduct door en volgt deze straat tot de plek waar de Oeterwalerbrug Middenweg gaat heten.
Aan de overkant van de straat is de ingang van Park Frankendael met Huize Frankendael. Dit is het laatste buitenhuis van Amsterdam. Het huis is in de 17e eeuw gebouwd, meer dan 20 jaar na de inpoldering van het Watergraafsmeer. Het huis werd gebruikt door notabelen om van natuur en vriendschap te genieten. Er lagen in deze buurt tientallen van dit soort buitenplaatsen naast elkaar. Het interieur van Huize Frankendael en de indeling en afwerking met stucwerk en betimmeringen zijn nog grotendeels aanwezig. De tuin van Park Frankendael is veranderd. In Huize Frankendael worden nu exposities georganiseerd. In het 18e eeuwse koetshuis is een restaurant gevestigd. De tuin is geopend voor iedereen. Het is een schitterend park.
Een eindje verderop ligt de begraafplaats De Nieuwe Ooster. De Nieuwe Oosterbegraafplaats is in 1892 ontworpen door tuinarchitect L.A. Springer. Na de aanleg werd de begraafplaats tot de huidige oppervlakte van 33 hectare. De Nieuwe Ooster zich ontwikkeld tot een bijzonder natuurgebied. De begraafplaats is door de jaren heen een soort natuurpark geworden. De ingang ligt aan de Kruislaan. U moet een stukje van de route afwijken als u deze begraafplaats met een paar indrukwekkende graven en graven van bekende Nederlanders, zoals het graf van de burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan en van de tuinarchitect L.A. Springer, wilt bezoeken. Op het terrein is ook Museum Tot Zover gevestigd.
De route loopt via de Middenweg richting de ringweg. Net voor de ringweg is aan de overkant van de weg een street art werk van de grootste voetballer van Nederland: Johan Cruijff te zien. U loopt richting het viaduct van de A10 en loopt hier Amsterdam uit en Diemen in.
Bij de tweede ophaalbrug, Diemerbrug, steekt u de brug over de Weespertrekvaart over en slaat u direct linksaf de Prins Hendrikkade op en blijft langs het water lopen ook als de straat overgaat in de Weesperstraat.
Net voor spoorviaduct ligt een kleine begraafplaats, Rustoord. Deze begraafplaats dateert uit 1791. Deze begraafplaats is een van de eerste particuliere begraafplaatsen in Amsterdam. Tot die tijd werd er vooral in en om de kerk begraven. U loopt verder door Diemen, langs Weesperstraat.
U verlaat de Weesperstraat en loopt parallel aan de drukke Provincialeweg en langs de Weespertrekvaart en komt uit bij de Bijlmerweide, een landschapspark dat halverwege de jaren 70 van de vorige eeuw werd aangelegd.
Via een fiets-voetbrug over de Weespertrekvaart komt u aan de overkant, het Diemerbos.
U loopt verder over de Stammerdijk en kruist de snelweg A9 en loop Diemen uit en Amsterdam weer in. U loopt verder langs de Lange Stammerdijk en de rivier de Gaasp. Dit is een rivier tussen Diemen en Driemond en een afsplitsing van het Gein. Vroeger was het riviertje onderdeel van het grote moeras waaruit Holland bestond. Regenwater stroomde via het Gein, de Gaasp en de Diem naar de Zuiderzee. Net na het Gaapsermolenpad staat de Gemeenschapsmolen uit 1708.
De route gaat langs het water en komt uit in Driemond aan de rivier de Gaasp. In Driemond komt de Gaasp uit in het Amsterdam-Rijnkanaal. Het dorp valt (net als Weesp) onder de gemeente Amsterdam.
U steekt de brug over de Gaasp over en loopt via Zandpad Driemond naar de Geinbrug. Net aan de andere kant van de brug aan de overkant van de provinciale weg is het eindpunt van etappe 1 van de oudste wandelroute van Nederland. Hier staat de bushalte van buslijn 49 van de GVB naar Weesp.
Route
Deze 1e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland loopt van Station Amsterdam-Muiderpoort naar Driemond.
Afstand
De totale afstand van deze 1e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland tussen Station Amsterdam-Muiderpoort naar Driemond bedraagt 10 kilometer.
Bezienswaardigheden onderweg
Tijdens deze 1e etappe in Amsterdam komt u langs een paar bezienswaardigheden:
- Park Frankendael met Huize Frankendael: dit is het laatste buitenhuis van Amsterdam. Het huis is in de 17e eeuw gebouwd. Het huis werd gebruikt door notabelen om van natuur en vriendschap te genieten. Het interieur van Huize Frankendael en de indeling en afwerking met stucwerk en betimmeringen zijn nog grotendeels aanwezig. In Huize Frankendael worden nu exposities georganiseerd. In het 18e eeuwse koetshuis is een restaurant gevestigd. Park Frankendael is geopend voor iedereen.
- De Nieuwe Oosterbegraafplaats is in 1892 ontworpen door tuinarchitect L.A. Springer. De begraafplaats is door de jaren heen een soort natuurpark geworden. De begraafplaats heeft een paar indrukwekkende graven en graven van bekende Nederlanders, zoals het graf van de burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan en van de tuinarchitect L.A. Springer. Op het terrein is ook Museum Tot Zover gevestigd.
Bereikbaarheid
Vanuit o.a. Amsterdam Centraal Station is er een rechtstreekse treinverbinding naar Station Amsterdam Muiderpoort.
Driemond is per buslijn 49 van de GVB vanuit Weesp en vanaf Station Amsterdam Bijlmer bereikbaar. De bussen gaan 2x per uur naar beide richtingen.
Station Weesp is vanuit het hele land goed bereikbaar. Er stoppen veel treinen die vanuit daar weer alle kanten op gaan.
Overnachten
In Amsterdam is geen gebrek aan overnachtingsplekken, in Diemen zijn een paar hotels, zoals B&B Diemerplein, Bed & Breakfast Diemerbrug of B&B Randje Amsterdam.
In Weesp zijn een paar accommodaties te boeken.
Onderweg zijn er ook genoeg natuurhuisjes in Amsterdam, Diemen en Weesp te boeken waar u in de natuur kunt uitrusten van uw wandeling.
Etappe 2 : Driemond – Nederhorst den Berg
Deze tweede etappe van deze oudste wandelroute van Nederland begint bij de bushalte aan de N236 in Driemond.
Deze etappe ziet u niets meer van Driemond. U loopt via de de noordroute langs het Gein, Gein Noord. Een landweggetje met oude boerderijen, doorkijkjes en de Broekzijdse Molen. Het Gein stroomt tussen Abcoude en Driemond. Het riviertje heeft een lengte van ongeveer 6 kilometer. Het riviertje vormt het de verbinding tussen de Angstel bij Abcoude en de Gaasp en Smal Weesp. Dit riviertje was eeuwenlang de inspiratiebron voor veel kunstenaars, zoals de Amsterdamse fotograaf Jacob Olie en kunstschilder Piet Mondriaan (hij begon ooit als natuurschilder). De bekende leraar, bioloog en oprichter van Natuurmonumenten, Jac. P. Thijsse wandelde veel langs het Gein en vond het Gein mooier dan de Ganges in India. Gelijk hebben ze, want het is een schitterend stukje Nederland.
Onderweg passeert u de zondagsschool Eben-Haëzer. Een klein gebouwtje die u zo voorbij loopt.
De Broekzijdse Molen heeft tot 1977 met een scheprad het overtollige water uit de 317 hectare grote Broekzijdse Polder gemalen. De poldermolen is nog altijd maalvaardig, dit dankzij restauraties. De molen is niet te bezoeken omdat de molen nog bewoond wordt.
U neemt het voetgangersbruggetje, ‘Kippenbruggetje’ naar de overkant van het Gein en slaat linksaf de Velterslaan in en loopt langs knotwilgen naar Fort bij Nigtevecht.
Net voor Fort bij Nigtevecht ligt een Nevenbatterij. Deze nevenbatterij is onderdeel van Fort bij Nigtevecht.
Fort bij Nigtevecht maakt onderdeel uit van de Stelling van Amsterdam. De Stelling van Amsterdam staat sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het fort had als doel om de sluis tussen de rivieren de Vecht en het Merwedekanaal (nu het Amsterdam-Rijnkanaal) en het inlatingspunt van de Vechtwaterleiding te beschermen. Natuurmonumenten is de beheerder van het fort dat nu ook een gedenkplaats is. Het terrein is met een groot hekwerk afgesloten. In het Frontgebouw zijn slaapvertrekken, keuken, kantine, twee wasruimtes, een ziekenverblijf en een telegraafruimte. Ik heb Fort bij Nigtevecht tijdens deel 1 van de Instameet Waterliniepad al een keer bezocht.
U loopt de Velterslaan uit. Voor u ligt het Amsterdam-Rijnkanaal waar het druk is met grote rivierschepen die van alles en nog wat vervoeren. U loopt een stukje parallel aan het Amsterdam-Rijnkanaal naar een hoge fietsbrug, de Liniebrug. Ook hier ben ik tijdens deel 1 van de Instameet Waterliniepad al een keer geweest. De Liniebrug is een fiets- en voetgangersbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal. De brug is gemaakt van staal met een betonnen dek en betonnen steunpunten. De naam dankt de brug aan het feit dat de brug een verbinding is tussen de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het Waterliniepad komt over deze brug en rijgt de beide linies aaneen. De Liniebrug heeft een hoogteverschil. Om dit verschil te overbruggen zijn er haarspeldbochten en trappen vanaf de Kanaaldijk aan beide kanten van het Amsterdam-Rijnkanaal aangelegd. U wandelt over de Liniebrug naar de overkant.
Aan de andere kant van het Amsterdam-Rijnkanaal loopt u de weg uit tot in Nigtevecht. Nigtevecht is een enclave voor de rijken. Het dorp ligt aan de Vecht met de centraal gelegen Dorpsstraat. U loopt langs het water over een brug naar de Dorpsstraat (beschermd dorpsgezicht). Nigtevecht stamt uit eind 13e eeuw en werd vier eeuwen later vrijwel volledig verwoest door Franse troepen. De groene kerktoren bleef bewaard.
Rechts is de doorgang naar een park en naar de gratis pont. Check van te voren wel de vaartijden, want het pontje vaart niet de hele dag door.
Met Kantje Boord steekt u de Vecht over. Het pontje vaart af en aan. De overtocht is gratis en alleen voor wandelaars en fietsers.
Vanaf het pontje en de andere kant van het water heeft u zicht op Nigtevecht.
Vanaf de pont loopt u met aan de rechterzijde de Vecht door het mooie en uitgestrekte polderlandschap. Hier en daar een boerderij, dan weer een molen en in de verte het Amsterdam-Rijnkanaal.
U loopt door tot aan de Torenweg. Hier slaat u linksaf naar het dorp Nederhorst den Berg. Langs deze weg is een apart wandelpad aangelegd.
Nederhorst den Berg is ontstaan uit de voormalige heerlijkheid Overmeer dat sinds de middeleeuwen deel uitmaakte van de proosdij van Sint Marie in Utrecht. In de 13e eeuw kwam er naast de nederzetting ook een kasteel: Kasteel Nederhorst. Het kasteel wordt in de volksmond ook Bommelstein genoemd omdat Marten Toonder er zijn studio had. En als u goed kijkt dan heeft het kasteel ook wel wat weg van Bommelstein in de strips.
Nederhorst den Berg dankt haar naam aan de heuvel (een stuk stuwwal uit de laatste ijstijd) waarop een kerk uit de 12e eeuw staat. Voor de kerk, tegen de heuvel staat een witgepleisterd gebouw, dat vroeger een school is geweest.
Bezienswaardig is de Willibrordkerk. Hoe ouderen hier de kerk willen bezoeken, geen idee, de twee opgangen waren beide afgesloten met een hek en met steile stenen trappen naar boven. Geen pad voor mensen die slecht ter been zijn. Maar er zal wellicht een andere weg zijn om toch naar de kerk en de begraafplaats te komen. Tot het einde van de 16e eeuw was dit een Rooms-Katholieke kerk. Daarna is het een Protestantse kerk geworden.
Kasteel Nederhorst is alleen van de buitenkant te bekijken.
De bushalte voor de bus naar Station Weesp bevindt zich aan de Overmeerseweg.
Route
Deze 2e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland loopt van Driemond naar Nederhorst den Berg.
Afstand
De totale afstand van deze 2e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland tussen Driemond en Nederhorst den Berg bedraagt 10 kilometer.
Bezienswaardigheden onderweg
- Fort bij Nigtevecht: dit fort maakt onderdeel uit van de Stelling van Amsterdam. De Stelling van Amsterdam staat sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het fort had als doel om de sluis tussen de rivieren de Vecht en het Merwedekanaal (nu het Amsterdam-Rijnkanaal) en het inlatingspunt van de Vechtwaterleiding te beschermen. Het terrein is met een groot hekwerk afgesloten. In het Frontgebouw zijn slaapvertrekken, keuken, kantine, twee wasruimtes, een ziekenverblijf en een telegraafruimte.
- Willibrordkerk in Nederhorst den Berg: tot het einde van de 16e eeuw was dit een Rooms-Katholieke kerk. Daarna is het een Protestantse kerk geworden.
- Kasteel Nederhorst: het kasteel is alleen van de buitenkant te bekijken.
Bereikbaarheid
Driemond is per buslijn 49 van de GVB vanuit Weesp en vanaf Station Amsterdam Bijlmer bereikbaar. De bussen gaan 2x per uur naar beide richtingen.
Nederhorst den Berg is per buslijn 106 van Transdev bereikbaar vanuit Weesp en vanaf Station Hilversum. Deze bus gaat slechts 1x per uur.
Voor de precieze bustijden, kijk op ov9292.nl.
Station Weesp is vanuit het hele land goed bereikbaar. Er stoppen veel treinen die vanuit daar weer alle kanten op gaan.
Overnachten
In Nigtevecht, Nederhorst den Berg en in Weesp zijn een paar accommodaties waar u kunt overnachten.
Onderweg zijn er ook genoeg natuurhuisjes in Nigtevecht en Nederhorst den Berg te boeken waar u in de natuur kunt uitrusten van uw wandeling. De natuurhuisjes liggen vlakbij of aan het water.
Etappe 3 : Nederhorst den Berg - Hilversum
Deze derde etappe van deze oudste wandelroute van Nederland begint bij de bushalte Nederhorst den Berg Centrum.
Nederhorst den Berg is ontstaan uit de voormalige heerlijkheid Overmeer dat sinds de middeleeuwen deel uitmaakte van de proosdij van Sint Marie in Utrecht. In de 13e eeuw kwam er naast de nederzetting ook een kasteel: Kasteel Nederhorst. Het kasteel wordt in de volksmond ook Bommelstein genoemd omdat Marten Toonder er zijn studio had. En als je goed kijkt dan heeft het kasteel ook wel wat weg van Bommelstein in de strips. Nederhorst den Berg dankt haar naam aan de heuvel (een stuk stuwwal uit de laatste ijstijd) waarop een kerk uit de 12e eeuw staat. Voor de kerk, tegen de heuvel staat een witgepleisterd gebouw, dat vroeger een school is geweest.
Via Blijklaan komt u uit bij de Spiegelplas. De Spiegelplas is een weidse plas met stranden, eilanden en moerasbossen. De Spiegelplas is een natuurgebied van 275 hectare. Het natuurgebied maakt deel uit van de Spiegel- en Blijkpolder. Het gebied is ontstaan door turfwinning en de latere zandwinning. De Spiegelplas wordt beheerd door Natuurmonumenten. De plas is op bepaalde punten 45 meter diep. De Spiegelplas achter knooppunt 39 is het gevolg van zandwinning.
Via het grindpad loopt u langs de Spiegelplas. De route gaat langs de Rietkraag en via het Googpad om de Spiegelplas heen. Na een paar kilometer komt u uit bij een mooie plekje met een paar huizen en een paar bruggetjes.
U slaat rechtsaf over bruggetje richting ‘Ankeveen’ en loopt via een smal grindpad, het Bergse Pad, door natuurgebied de Ankeveense Plassen. Het pad is bijna 2 kilometer lang. U volgt deze route tot aan de asfaltweg. Het pad is smal, zeker als er fietsers langs moeten. De Ankeveense Plassen is een nat landschap dat is ontstaan door de winning van turf. Hier werd in de 16e tot aan de 18e eeuw veen afgegraven, gedroogd en als brandstof verkocht. Dat gebeurde in lange stroken, met smalle kades daartussen. Langs het pad zijn daarvan nog resten te zien. Aan weerszijden van het pad liggen langgerekte plassen.
Aan het eind van het Bergse Pad steekt u voor de gele brug over en loopt rechtdoor door het klaphek. U loopt langs het water en over een paar bruggetjes naar een ontzettend drassig weiland dat ook door Natuurmonumenten wordt beheerd.
U loopt door het weiland steeds rechtdoor, een stuk van ongeveer 2 kilometer. Het weiland is afgesloten met een klaphek.
Aan het eind van het pad komt u uit in Kortenhoef. U slaat rechtsaf de Cannenburgerweg op. Bij de brug steekt u over en loop rechtdoor tussen huisnr. 40A en 42A door. Op de hoek is een kleine bakkerij gevestigd.
Aan het einde van het Ankeveensepad slaat u rechtsaf richting ‘Spanderswoud’ en loop het fietspad in het bos in. Dit fietspad blijft u volgen.
In het Spanderswoud mag de natuur zijn gang gaan. Omgevallen bomen blijven liggen, spontaan opgeschoten jonge bomen grijpen hun kans. Ongeveer 100 tot 150 jaar geleden was het Spanderswoud onderdeel van de Gooise heidevelden. Het Spanderswoud is 213 hectare groot. Het bos was vroeger een productiebos van loof- en naaldhout.
Aan het einde van het pad slaat u linksaf, de Bachlaan in. Dit is geen fijne weg want er is geen voetpad, u moet op een fietspad lopen. Gelukkig kunnen de auto’s geen racebaan van deze weg maken want om de zoveel meter is een wegversmalling met drempel aangelegd.
Bij de Kroonlaan loopt u de villawijk Trompenberg in Hilversum in. Via de lange Trompenbergerweg wandelt u door tot aan de ’s Gravelandseweg.
Het einde van deze wandeling is het centrum van Hilversum op de Kerkbrink. Hier staat het vroegere raadhuis waar nu Museum Hilversum gevestigd is. Hier zijn tentoonstellingen te zien die te maken hebben met mediakunst, cultuur en fotografie.
Om bij het station van Hilversum te komen moet u nog een stukje door het centrum wandelen.
Op het Stationsplein staat het Monument van verdraagzaamheid. Het zijn stenen handen gevouwen om twee libellen in glas. Het beeld, gemaakt door Edo van Tetterode, staat hier naar aanleiding van de moord op Michael Poyé uit Huizen in september 1986 door rechts-extremisten. Het beeld Tolerantie is een initiatief van vrienden van Michael. Op de zwart granieten voet is aan vier zijden in verschillende talen het woord ‘verdraagzaamheid’ gegraveerd. De daad van zinloos geweld vond plaats op het Stationsplein. Voor het beeld ligt een stoeptegel met een lieveheersbeestje, het symbool van zinloos geweld.
Route
Deze 3e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland loopt van Nederhorst den Berg naar Hilversum.
Afstand
De totale afstand van deze 3e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland tussen Nederhorst den Berg en Hilversum bedraagt 14 kilometer, inclusief de wandeling vanuit het centrum van Hilversum naar Station Hilversum.
Bezienswaardigheden onderweg
- Kasteel Nederhorst: het kasteel is alleen van de buitenkant te bekijken.
- Spiegelplas bij Nederhorst den Berg
- De Ankeveense Plassen
- Het Spanderswoud bij Hilversum
- Museum Hilversum: een museum met tentoonstellingen die te maken hebben met mediakunst, cultuur en fotografie.
- Monument van verdraagzaamheid: dit zijn stenen handen gevouwen om twee libellen in glas. Het beeld, gemaakt door Edo van Tetterode, staat hier naar aanleiding van de moord op Michael Poyé uit Huizen in september 1986 door rechts-extremisten. Het beeld Tolerantie is een initiatief van vrienden van Michael. Op de zwart granieten voet is aan vier zijden in verschillende talen het woord ‘verdraagzaamheid’ gegraveerd. De daad van zinloos geweld vond plaats op het Stationsplein. Voor het beeld ligt een stoeptegel met een lieveheersbeestje, het symbool van zinloos geweld.
Bereikbaarheid
Nederhorst den Berg is per buslijn 106 van Transdev bereikbaar vanuit Weesp en vanaf Station Hilversum. Deze bus gaat slechts 1x per uur.
Voor de precieze bustijden, kijk op ov9292.nl.
Station Weesp en Station Hilversum zijn vanuit het hele land goed bereikbaar. Er stoppen veel treinen die vanuit daar weer alle kanten op gaan.
Overnachten
In Nederhorst den Berg, Hilversum en Weesp zijn verschillende accommodaties waar je kunt overnachten.
Onderweg zijn er ook genoeg natuurhuisjes in Nederhorst den Berg en Hilversum te boeken waar je in de natuur kunt uitrusten van je wandeling. De natuurhuisjes liggen vlakbij of aan het water.
Etappe 4 : Hilversum - Den Dolder
Deze vierde etappe begint op de Kerkbrink in Hilversum.
Op de Kerkbrink staat het vroegere raadhuis waar nu Museum Hilversum gevestigd is. Hier zijn tentoonstellingen te zien die te maken hebben met mediakunst, mediacultuur en fotografie. Het museum is nog gesloten als ik hier loop.
Vanaf de Kerkbrink loopt u de Langestraat in tot aan Grand Hotel Gooiland. Voor het hotel staat een beeld van een ijsbeer met de datum 7 mei 1945. Gelukkig staat er een bordje met uitleg bij want de link ijsbeer en oorlog kan ik niet direct leggen. Op het bordje staat ‘Op 7 mei 1945 werd Hilversum bevrijd. Tegen het middaguur reden de eerste geallieerde militairen de stad binnen. Zij behoorden tot de Britse 49e (West Riding) Infanterie Divisie met de naam Polar Bears. Op de trappen van Grand Hotel Gooiland werden zij verwelkomd door de Hilversummers’. Het beeld ‘Polar Bear’ is in 2020 gemaakt door Sven Lamme.
U loopt om Grand Hotel Gooiland heen de Emmastraat in. Aan de overkant staat de Vituskerk uit 1892. In de Emmastraat staan prachtige huizen. De Emmastraat gaat over in de Soestdijkerstraatweg waar ook mooie grote villa’s staan. De route is minder interessant langs een drukke doorgaande weg richting Station Hilversum Sportpark verder tot aan de Huydecopersweg. Hier slaat u rechtsaf en komt in een bosrijk gebied rond snelweg A27. Via een pad komt u na de A27 uit bij een huis dat vroeger dienst deed als tolhuis. Hier werd tol geheven om door het bos naar Kasteel Drakensteyn te gaan.
Direct na het hek begint de oude tolweg met aan weerszijden statige beuken uit eind 19e eeuw. Het Cronebos heeft een oppervlakte van 45 hectare. Het Cronebos maakte vroeger deel uit van het Erfgooiersbos en behoorde tot de ‘woeste gronden’ ten zuiden van Hilversum. In de middeleeuwen werd veel van het oerbos gekapt voor de landbouw waardoor een groot heidegebied ontstond. Begin 19e eeuw werd de grond verkocht aan particulieren. Zij plantten bomen aan om de zandverstuiving tegen te gaan. In het bos staan hoge douglassparren en beuken. Het Cronebos is sinds 1961 van Natuurmonumenten.
Onderweg zie ik de markering van het Voetstappenpad en Herberg Boschoord en direct daarna de golfbaan. U komt hier ook langs als u het Voetstappenpad rond Hilversum loopt.
Het Cronebos gaat over in natuurgebied De Vuursche op de Utrechtse Heuvelrug.
Boswachterij De Vuursche is 1200 hectare groot. Het natuurgebied wordt beheerd door Staatsbosbeheer. De naam ‘Vuursche’ is afgeleid van het middeleeuwse furst. Furst betekent woud. Hooge Vuursche, Landgoed Buitenzorg, Landgoed Groeneveld, het Baarnse Bos, Lage Vuursche, de Zeven Linden en De Stulp zijn onderdelen van dit heuvelachtige natuurgebied met naald- en loofbossen, parkbossen met beukenlanen en heidevelden. Vuursche wordt al sinds de prehistorie bewoond. Het natuurgebied behoorde heel lang tot de zogenaamde woeste gronden, niet gecultiveerd niemandsland. Dit veranderde in de 17e eeuw. In deze periode werden delen van het gebied gekocht door particulieren. Zij legden er landgoederen of buitenplaatsen aan, zoals Groeneveld, Pijnenburg, Eyckenstein, Drakenstein, Kasteel De Hooge Vuursche en Paleis Soestdijk.
Hier heerst rust. Als ik opzij kijk een bos pad in, zie ik midden op het pad een ree staan. Onze blikken kruisen elkaar, ik heb nog net tijd om een paar foto’s te maken en weg is hij.
U wandelt verder door het Beukenwoud. Het Beukenwoud staat vol met mooie grote beukenbomen.
U komt uit bij de ‘Kuil van Drakensteyn’. Dit is een lager gelegen open plek in het bos. De Kuil van Drakensteyn is een dagrecreatieterrein. U loopt langs het terras van restaurant Buiten in de Kuil en wandelt door. Via een slingerpaadje komt u uit op de statige Stulpselaan. Opnieuw een mooie beukenlaan met aan de zijkanten bossen met douglassparren. Er is een apart mountainbikepad aangelegd.
Bijna aan het eind ligt aan de linkerkant het Pluismeer. Het Pluismeer is een heidemeer dat ooit is ontstaan door grondafgravingen voor een zandsteenfabriek. Nu groeit er op de arme zandgrond interessante vegetatie, zoals veenpluis. Hier komt de naam van Pluismeer vandaan.
Op het kruispunt met de 300 Roedenlaan slaat u rechtsaf de zandweg met het verharde fietspad op.
Een stukje verderop begint het hek van Kasteel Drakenstein. Het kasteel is het privéverblijf van prinses Beatrix, onze voormalige koningin. Het achthoekige gebouw dateert uit 1640. Het huis staat op een klein eiland. Het huis was lang in het bezit van de familie Bosch. Sinds 1959 is Prinses Beatrix de eigenaar. Sinds haar aftreden in 2014 woont ze hier weer. U ziet niets van het kasteel. Op het kerkhof ligt wijlen Prins Friso begraven. Helemaal achteraan, vlakbij het hek waar achter u nog een glimp van Kasteel Drakenstein ziet.
Lage Vuursche staat bekend als het beroemde pannenkoekenkruispunt. U loopt door een mooie straat, beschermd dorpsgezicht, met overal horecagelegenheden (zoals café-restaurant De Lage Vuursche, het oudste etablissement van het dorp), mooie 18e eeuwse huizen, een paar dozijn rijksmonumenten en de Stulpkerk uit 1650. Lage Vuursche ligt in het uiterste puntje van de gemeente Baarn, de koninklijke gemeente met Drakensteyn en Soestdijk.
Met een lus door het bos loopt u terug naar de 300 Roedenlaan.
Ergens halverwege de 300 Roedenlaan gaat het hek van Kasteel Drakensteyn naar links. U slaat hier rechtsaf Nonnenland in. Nonnenland is een natuurgebied van 40 hectare dat ongeveer 3000 jaar geleden nog een hoogveenmoeras was. Na eeuwen van verdroging is het nu weer een kletsnat gebied. Dat is wel te merken. Hier leven bijzondere planten- en dierensoorten. Rond 1600 was het Nonnenland in bezit van het vrouwenklooster in De Bilt.
U loopt langs en over landgoederen en bosgebieden met namen als Nonnenland, Venwoude, Pijnenburg-Overbosch, Vijverhof en de Oude Tol.
Aan het eind van Nonnenland en na het passeren van landgoed Venwoude en landgoed Peijnenburg, komt u uit op de Vuurse Steeg, dit is weer een stukje verhard lopen. Bij de slagboom slaat u rechtsaf, een half verhard pad op bij Landgoed Splinterenburg. Hier loopt u via een bospad tot aan een drukke kruising met de Vuurse Steeg en de N234.
Via een fietspad loopt u tot een volgend bosperceel. Via een mooie beukenlaan met aan het einde een afsluithek, komt u uit aan de rand van Den Dolder.
Na het passeren van het plaatsnaambord loopt u via een verhard pad naar het station. Dit stuk is niet interessant. Het station van Den Dolder kunt u niet over het hoofd zien want het station ligt letterlijk op de route.
Route
Deze 4e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland loopt van Hilversum naar Den Dolder.
Afstand
De totale afstand van deze 4e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland tussen Hilversum en Den Dolder bedraagt 17,7 kilometer, inclusief de wandeling vanuit het centrum van Hilversum naar Station Hilversum.
Bezienswaardigheden onderweg
- Monument van verdraagzaamheid: dit zijn stenen handen gevouwen om twee libellen in glas. Het beeld, gemaakt door Edo van Tetterode, staat hier naar aanleiding van de moord op Michael Poyé uit Huizen in september 1986 door rechts-extremisten. Het beeld Tolerantie is een initiatief van vrienden van Michael. Op de zwart granieten voet is aan vier zijden in verschillende talen het woord ‘verdraagzaamheid’ gegraveerd. De daad van zinloos geweld vond plaats op het Stationsplein. Voor het beeld ligt een stoeptegel met een lieveheersbeestje, het symbool van zinloos geweld.
- Museum Hilversum: een museum met tentoonstellingen die te maken hebben met mediakunst, – cultuur en fotografie.
- Bossen en landgoederen rond Lage Vuursche
- Lage Vuursche.
Bereikbaarheid
Station Hilversum zijn vanuit het hele land goed bereikbaar. Er stoppen veel treinen die vanuit daar weer alle kanten op gaan.
Vanuit Den Dolder reist u met de trein via Utrecht Centraal Station of Amersfoort.
Overnachten
In Hilversum en in Den Dolder en omgeving zijn verschillende accommodaties waar u kunt overnachten, zoals in Grand Hotel Gooiland.
Onderweg zijn er ook genoeg natuurhuisjes in Hilversum, Lage Vuursche en Den Dolder te boeken waar u in de natuur kunt uitrusten van uw wandeling. De natuurhuisjes liggen vaak diep verscholen in de bossen.
Etappe 5 : Den Dolder - Zeist
Deze vijfde etappe begint op het station van Den Dolder.
Vanaf het station van Den Dolder wandelt u verder waar de vierde etappe eindigde. U loopt door de winkelstraat en door de zuidelijke buitenwijk van Den Dolder. Langs de weg staan veel grote villa’s. Bij de Reelaan slaat u rechtsaf. Dit hoort Bosch en Duin.
In Bosch en Duin staan grote villa’s grote, parkachtige tuinen met lange oprijlanen. Hier woont groot geld.
U wandelt door een bosrijke, rustige omgeving. De Reelaan wordt verderop de Taveernelaan.
Op kruising aan het eind van de Taveernelaan bij HFSLG Bar & Bistro slaat u rechtsaf de Vossenlaan in en vervolgens de Dennenweg in. U loopt dit pad met de bocht mee naar rechts en links tot na de tennisbanen. Hier slaat u linksaf het fietspad op. Dit is de Oude Spoorbaan. De oude spoorbaan is een mooi smal pad door het bos. Het is een deel van de treinverbinding tussen Bilthoven en Zeist. Dit deel werd in de Tweede Wereldoorlog opgebroken. Aan beide kanten van het pad liggen huizen die bij Huis ter Heide horen.
Het verharde pad gaat op een gegeven moment over in een onverhard bospad. U loopt het bospad uit tot u bij de grote, hele drukke weg ben. U steekt de Amersfoortseweg/N237 over. Er zijn geen stoplichten voor de voetgangers. Aan de overkant loopt u achter een bedrijventerrein en woonwijk langs. Via een viaduct over de snelweg loopt u Zeist binnen. Het pad komt uit op het bedrijventerrein in Zeist.
Via het bedrijventerrein van Zeist komt u uit op de chique Boulevard waar ook weer grote villa’s staan. Zeist is begonnen als een verzameling van buitenhuizen van rijke stedelingen, dit is nog goed te zien. Via de Slotlaan komt u uit in het centrum van Zeist met zijn vele winkels. Na het winkelgebied ligt rechts het Walkartpark. De route loopt niet door het park. Het Walkartpark is ruim 2 hectare groot. Het park is aangelegd in late landschapsstijl. Dit is weer een buitenplaats. De buitenplaats werd in 1824 aangekocht als zomerverblijf voor de Amsterdamse rentenier Godfried Leonard Walkart. Vandaar de naam. In 1904 werd het een stadspark en wandelpark. In het park staan kunstwerken en bankjes. Voor de kinderen zijn er speeltoestellen.
Na het park staat het stadhuis van Zeist.
Het officiële eindpunt van deze route is de Eerste Dorpstraat bij bushalte Het Rond. Links en rechts staan kunstwerken. De Slotlaan gaat over in de Nassau Odiklaan. Een laan die uitkomt bij Slot Zeist. Tot aan de hekken van het Slot mogen auto’s rijden die net voor het hek alleen naar links mogen.
Aan de rechterkant bevindt zich het Museum Het Hernhutter Huis. Het museum vertelt de geschiedenis van de Evangelische Broedergemeente en het Zeister Zendingsgenootschap. Museum Het Hernhutter Huis is van dinsdag t/m zondag geopend van 14.00 tot 17.00 uur. De entree bedraagt € 3,– per persoon, kinderen zijn gratis. Museumkaart is niet geldig in Museum Het Hernhutter Huis.
Aan de Nassau Odiklaan staan bijzondere gebouwen: het Zusterplein aan de rechterkant en het Broederplein aan de linkerkant. In een van de gebouwen aan het Broederplein is de Huisartsopleiding Utrecht gevestigd.
De kunstwerken aan beide kanten van de Nassau Odiklaan vallen op.
Dit is het terrein van de gemeenschap van de Hernhutters (Evangelisch Broederschap). De Hernhutters een religieuze, protestantse groepering die rond 1750 naar Zeist kwam en zich rond het slot vestigde. De Hernhutters zijn wars van dogmatische standpunten en leggen de klemtoon op de navolging van Jezus. De stichter Von Zinzendorff meende dat het oordeel van God niet in de toekomst ligt, maar dat het al over de mensen al uitgesproken was met Goede Vrijdag. Daarom mogen mensen vrij leven. De Hernhutters in Zeist bestonden vooral uit geloofsvluchtelingen uit Bohemen, Moravië en verschillende Europese landen die samen met rijke Amsterdamse kooplieden de gemeente hebben opgericht. De gemeenschap voorzag in het eigen onderhoud, waarbij de rijken de armen hielpen en er een bepaalde mate van gelijkheid bestond. Op het terrein van Slot Zeist verschenen na de stichting al snel allerlei ambachtelijke bedrijfjes, zoals een bierbrouwerij en een textielhandel, waaruit tenslotte een complete huisindustrie voortkwam. Aan beide kanten zijn achter de beide gebouwen twee godsakkers te bekijken. Op de begraafplaats staan kleine eenvoudige en gelijkvormige stenen. Gelijkvormig omdat alle mensen gelijk zijn voor God.
Aan het eind van de Nassau Odiklaan staat u voor de hekken van Slot Zeist. Beneden in het gebouw is het VVV-kantoor gevestigd.
Slot Zeist is een slot uit de 17e eeuw. Het slot is omgeven door een Engels landschapspark en het Broeder- en Zusterplein. De eerste bewoner van Slot Zeist was Willem van Nassau, heer van Odijk en kleinzoon van prins Maurits. In 1745 werd Slot Zeist gekocht door de koopman Cornelis Schellinger. In 1746 schonk hij een gedeelte van het slot aan de hernhutters dat zou dienen als hun hoofdkwartier in Nederland. De hernhutters lieten voor het slot een Broeder- en Zusterplein aanleggen. In 1830 werd Jan Elias Huydecoper de nieuwe eigenaar. Hij gaf aan Jan David Zocher de opdracht om de achtertuin te ontwikkelen tot een landschapspark. Het barokke interieur werd aangepast aan de empirestijl die toen de mode was. De grote barokke muurschildering in het trappenhuis overleefde deze ingreep omdat die rechtstreeks op de muur was geschilderd. In 1924 werd het slot door de gemeente Zeist gekocht. De stijlzalen van het slot zijn alleen tijdens rondleidingen te bezoeken. In de slottuin staan kunstwerken. In het souterrain van Slot Zeist is een tentoonstelling over de geschiedenis van het Slot. De Slottuin is openbaar toegankelijk tussen 09.00 en 17.00 uur.
Website
Route
Deze 5e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland loopt van Den Dolder naar Zeist.
Afstand
De totale afstand van deze 5e etappe van de Oudste wandelroute van Nederland tussen Den Dolder en Zeist bedraagt 8 kilometer.
Bezienswaardigheden onderweg
- Museum Het Hernhutter Huis in Zeist
- Slot Zeist met de slottuin, een slot uit de 17e eeuw die alleen tijdens een rondleiding te bezichtigen is.
Bereikbarheid
Den Dolder is per trein bereikbaar via Utrecht Centraal Station of Amersfoort.
In Zeist neem u vanaf bushalte Het Rond bus 50 naar NS-station Utrecht of vanaf vanaf de Lageweg (parallel aan de Eerste Dorpsstraat) bus 50 naar NS-station Driebergen-Zeist of Utrecht Centraal Station.
Overnachten
In Den Dolder en omgeving en Zeist zijn verschillende accommodaties waar u kunt overnachten.
Onderweg zijn er ook genoeg natuurhuisjes in Den Dolder en Zeist en omgeving te boeken waar u in de natuur kunt uitrusten van uw wandeling. De natuurhuisjes liggen vaak diep verscholen in de bossen.
Meer lezen en meer foto's
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 6 t/m 9 : Zeist – Elst en Foto’s van de etappes 6 t/m 9 van de Oudste wandelroute van Nederland : Zeist – Elst
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 10 t/m 13 : Elst – Arnhem en Foto’s van de etappes 10 t/m 13 van de Oudste wandelroute van Nederland : Elst – Arnhem
Tips voor uw reis naar Nederland
Bewaar op Pinterest
