Header Bollenstreek / Copyright © JTravel.nl



Museum De Zwarte Tulp

Museum De Zwarte Tulp vertelt u alles over 500 jaar geschiedenis van de Duin- en Bloembollenstreek, de bloembollencultuur met zijn eeuwenoude geschiedenis, de werkzaamheden op het land, de wetenschap achter het ontwikkelen van nieuwe tulpensoorten, de export en promotie van het gebied om toeristen naar de Bollenstreek te trekken. Ook zijn er wisselende kunsttentoonstellingen te zien. Tijdens deze tentoonstellingen ziet u hoe kunstenaars elke keer weer worden geïnspireerd door bolgewassen en bloemen. Het museum is gevestigd in een oude bollenschuur. In de bijbehorende museumtuin bloeien in het seizoen de bolgewassen.

Ligging
Museum De Zwarte Tulp is gevestigd in het centrum van Lisse.

Geschiedenis
In 1985 werd Museum De Zwarte Tulp geopend als Museum voor de Bloembollenstreek. In het centrum van Lisse werd een industrieel gebouwd compleet verbouwd als museum. Het gebouw was vroeger een bloembollenschuur. Het museum werd 10 jaar later uitgebreid. Nu heeft het een oppervlakte van 700 m². Ook in 2014 werd het museum verbouwd. Op 26 juni 2015 is het museum weer geopend in zijn huidige vorm met een lichter en ruimer museum omdat er wanden werden gesloopt en ramen werden geopend. Het museum draait op de inzet van meer dan 80 vrijwilligers.

Bezienswaardig
Museum De Zwarte Tulp laat u de geschiedenis van de Bloembollenstreek en het ontstaan en de ontwikkeling van de bloembollencultuur zien. U ziet hier de cyclus van bol tot bloem tot bol aan de hand van tekeningen, foto's en video's over de winning van bollengrond, gereedschappen voor de bollenteelt en interieurs van bloembollenbedrijven en een kleine vakbibliotheek. Ook is er aandacht voor de historie van de bloembollencultuur met informatie over de introductie van bolgewassen in Nederland, de veredeling en het zoeken naar nieuwe variëteiten, de tulpomanie en kunstuitingen die hun inspiratie vinden in het bolgewas. Wist u dat de weg van de tulp in Kirgizië (vroeger behorend tot de Sovjet Unie, nu een zelfstandig land in Centraal Azië) begon? Het verhaal gaat dat de tulp, op dat moment nog een wilde bloem, tijdens een reis langs de zijderoute bij het Turkse Hof terecht komt. Een reiziger nam de tulp onderweg mee. Hij zag er zijn geluksbrenger, talisman, in. Reizigers brachten de tulp, na veel omzwervingen, in de 16e eeuw naar West-Europa. Vanaf eind 1636 tot februari 1637 heerste de tulpenmanie. Rijke verzamelaars legden in 1625 voor de beroemde bollen 'Semper Augustus' en 'Generaal Bol' duizenden guldens neer. De stijgende vraag naar de tulp en de torenhoge bedragen die er voor werden betaald, vielen niet alleen de kwekers op. Ook timmerlui en ambachtslieden bespeurden deze ontwikkeling. Zij en vele anderen stortten zich in de tulpenspeculatie. In hun onervarenheid dreven ze de prijs steeds verder op. De 'Semper Augustus' was op het hoogtepunt van de tulpenmanie 6.000 gulden waard, bijna net zoveel als een Amsterdams grachtenpand toen kostte. Op 3 februari 1637 barstte de bubbel. Er werden geruchten verspreid dat de tulpenbollen niets waard zouden zijn. Al snel brak er paniek uit onder de handelaren en ze probeerden hun handel te verkopen. De prijzen kelderden. Na het ingrijpen van de overheid lukte het om deze windhandel te boven te komen zonder al te veel schade op te lopen.

Het schilderij 'Hyacintenvelden bij Overveen met St. Bavo' van Anton L. Koster uit een particuliere collectie Museum De Zwarte Tulp in Lisse

Toen ik er was, werd er een tijdelijke tentoonstelling gehouden: 'Naar de bollen. Anton L. Koster, schilder van bollenvelden'. Anton Koster is in 1859 in Terneuzen geboren en overleden in 1937 in Haarlem. In het museum zijn tot en met 29 april 2018 ruim vijftig werken van Anton Kosten te zien. Deze schilderijen zijn afkomstig uit particuliere collecties, de eigen collectie van Museum De Zwarte Tulp, het Gemeentemuseum Den Haag, het Rijksmuseum in Amsterdam en het Teylers Museum in Haarlem. Anton Koster was gegrepen door de schoonheid van de bloembollenvelden en zijn specialisme in de schilderkunst werd dan ook bloembollenvelden. De bloembollenvelden werden door Anton Koster op een impressionistische manier geschilderd. Er was aandacht voor de kenmerkende aspecten van het bollenlandschap, zoals de vaarten, de schafthuisjes, de heggen van elzen en beuken, de rietschelven en de arbeiders die op het land aan het werk waren. U ziet naast 30 schilderijen ook 12 zwart-wit pentekeningen van bolgewassen. Deze komen uit de collectie van het Teylers Museum en zijn sinds 1915 nooit meer te zien geweest. Daarnaast ziet u een paar aquarellen en pastels in het prentenkabinet.

In Museum De Zwarte Tulp zijn verschillende collecties tentoongesteld, zoals:
• Collectie Nieuwenhuis
Dit is een particuliere verzameling. Deze verzameling bestaat uit meer dan 700 historische prenten van bol- en knolgewassen. De oudste prent dateert uit 1568, de jongste uit 1940. In het prentenkabinet van Museum De Zwarte Tulp ziet u een wisselende selectie uit de verzameling.
• Collectie De Witte Zwaan
Dit is een kunstcollectie, dat volledig georiënteerd is op voorjaarsbloeiende bolgewassen. U ziet schilderijen, zilver, keramiek, glas, textiel en meubilair.
• Collectie Lefeber
De collectie komt uit de nalatenschap van D.W. Lefeber, een bekende uit het bloembollenvak. Na zijn overlijden bood het museum onderdak aan een aantal voorwerpen, gerelateerd aan de bloembollenveredeling. Lefeber is mede oprichter van de bloembollententoonstelling Keukenhof, die elk jaar in Lisse wordt gehouden.
• Collectie Wyler-Meyer
Dit is een grote collectie glas, vooral parfumflesjes, vazen en hyacinten- en krokusglazen van de Zwitserse Marianne Wyler-Meyer. Na haar overlijden werd de collectie bloembollenglazen aan Museum De Zwarte Tulp geschonken. Het museum bezit één van de grootste verzamelingen van ruim 440 glazen.

Naast de bovengenoemde collecties toont het museum u vijf eeuwen bloembollencultuur. Deze 500 jaar zijn samengevat in de 500-jarige tijdlijn. De tijdlijn toont u, vanaf de introductie van de tulp in Nederland in 1594, hoe bloembollen de daaropvolgende vijfhonderd jaar met de Nederlandse geschiedenis verweven zijn gebleven.
Ook ziet u een collectie 'Werken op het land', met gereedschappen en producten. U krijgt een kijkje achter de schermen van de bollenkwekers.

Voor het telen van een kwalitatief goed en gezond bloembollengewas is wetenschappelijk onderzoek van groot belang. Dankzij onderzoek, waarin Nederland toonaangevend is, is inmiddels veel bekend over hoe bloembollen het beste geteeld, gekweekt en veredeld kunnen worden. Ook zijn het de kwekers die weten hoe ziekten en plagen voorkomen en bestreden kunnen worden.

De haard in de Comparitie in Museum De Zwarte Tulp in Lisse

In Museum De Zwarte Tulp bevindt zich een bijzondere ruimte. Dit is de Comparitie, de vroegere directiekamer van de Kalkzandsteenfabriek Arnoud en later van Kalkzandsteenfabriek Van Herwaarden B.V. uit Hillegom. De directiekamer is gebouwd in neo-renaissancestijl. Deze kamer is in zijn oude luister en glorie hersteld. De vroegere directiekamer heet, de Comparitie. Dit is een verwijzing naar de bloembollenhandel in de 17e eeuw. De comparitie kunt u huren voor bijv. huwelijkvoltrekkingen, partijen, recepties, feesten, brainstormsessies, lunches, diners, kinderpartijtjes, lezingen, workshops en presentaties. In deze ruimte werd, toen ik hier was, een tijdelijke tentoonstelling met kerststallen gehouden. Deze tentoonstelling is op het moment van publiceren van dit artikel al afgelopen. De ruim 80 kerststallen en kerstgroepen waren afkomstig uit de hele wereld. Iedere kerststal had zijn eigen verhaal. De kerststallen waren gemaakt van verschillende materialen in diverse stijlen. Heel leuk om te zien dat elk land zijn eigen voorstelling van het kerstverhaal had. Voorbeelden van landen waren, Peru, Italië en Hongkong. Zie voor foto’s, het artikel Foto’s Museum De Zwarte Tulp.

Overige informatie
• De audiotour is gratis inbegrepen bij de entree van het museum.
• U mag in het museum fotograferen, maar wel zonder flits of statief te gebruiken.
• In het museum en het museumcafé kunt u gratis gebruik maken van WIFI.
• In het museum is een museumwinkel en restaurant aanwezig.
• Het museum is goed toegankelijk voor bezoekers in een rolstoel.
• Voor kinderen zijn er regelmatig activiteiten, zoals rondleidingen en speurtochten. Ook is het mogelijk om in het museum een kinderfeestje te organiseren.
• Er worden zeer regelmatig rondleidingen in het museum gegeven. Voor scholen zijn er ook georganiseerde rondleidingen en voor de laatste groepen van het basisonderwijs is er een speciaal lesprogramma opgesteld.
• In het museum worden workshops, lezingen en andere evenementen gehouden.
• Het museum is aangewezen als 'Huis der Gemeente'. In de Comparitie is het mogelijk om te trouwen.
• Ook is het mogelijk om in het museum een zaal te huren of gebruik te maken van het werktheater.

Entree
Volwassenen betalen € 7,50 per persoon.
Kinderen van 5 t/m 18 jaar betalen € 3,50 persoon.
Kinderen 0 t/m 4 jaar zijn gratis.
Museumkaarthouders hebben gratis toegang tot het museum.

Openingstijden
Museum De Zwarte Tulp is van dinsdag t/m zondag van 10.00–17.00 uur geopend. Op maandag is het museum gesloten.
Ook op Koningsdag (27 april), 1e Pinksterdag, de Harddraverij Lisse (september), 1e Kerstdag en Nieuwjaarsdag is het museum gesloten.

Bereikbaarheid
Museum De Zwarte Tulp is met de auto en het openbaar vervoer goed bereikbaar.
Vanaf verschillende treinstations kunt u bus 50 of 361 naar Lisse nemen en uitstappen bij de bushalte Hyacintenstraat.
Uw auto kunt u in het centrum van Lisse parkeren of op de eigen parkeerplaats aan de Grachtweg 2a.

Adres
Museum De Zwarte Tulp
Heereweg 219
2161 BG Lisse
Telefoon: 0252 - 41 79 00
E-mail:
Website:
Logo van Museum De Zwarte Tulp in Lisse


Voor meer foto's van Museum De Zwarte Tulp in Lisse, zie: foto’s Museum De Zwarte Tulp.




Volg JTravel op Facebook, Instagram, Twitter en Pinterest.



Deel dit artikel: