Header Hortus Haren / Copyright © JTravel.nl

Inleiding
Eén van de oudste en grootste botanische tuinen van Nederland is de Hortus Botanicus in het Groningse Haren. Deze Hortus Botanicus beslaat een oppervlakte van 20 hectare aan tuinen. U vindt hier een groot aantal, totaal verschillende tuinen, zoals een wilde plantentuin, een Keltische tuin en een Chinese tuin met een authentiek Chinees theehuis. De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) is de eigenaar van de Hortus Botanicus in Haren. Deze universiteit speelde tot 1980 een belangrijke rol in het plantenonderzoek. Na 1980 werd de Hortus Botanicus in Haren verpacht aan diverse commerciële partijen. Zij probeerden de Hortus Botanicus in Haren winstgevend te exploiteren. Dit lukte niet. In 2002 werd door de Rijksuniversiteit Groningen de Stichting Behoud Groene Hortus (SBGH) opgericht. Deze stichting kreeg de Hortus Botanicus in Haren voor een periode van 10 jaar in bruikleen. Dit contract met de Stichting is verlengd tot 2020. Tien jaar lang stond de Rijksuniversiteit Groningen garant voor de exploitatie van de Stichting Behoud Groene Hortus. De Hortus Botanicus in Haren staat sinds 2012 financieel gezien op eigen benen. De Rijksuniversiteit Groningen bemoeit zich nog altijd zeer intensief met de Hortus Botanicus in Haren. Vooral op het gebied van huisvesting van het personeel en de vrijwilligers en het onderhoud van de gebouwen.

De geschiedenis van de Hortus in Haren
In 1626 vestigde apotheker Henricus Munting zich in Groningen. Hij legde achter zijn huis in de Rozenstraat een tuin met vele gewassen aan. De apotheker bood in 1642 de tuin aan de Staten van Stad en Lande aan. Zo kon deze tuin voor de Academie en de inwoners van Groningen worden behouden. De Universiteit kreeg toen een plantentuin. Apotheker Munting werd tot provinciaal botanicus met een leeropdracht benoemd. Munting werd in 1654, op 71 jarige leeftijd, hoogleraar in de botanie. Hij werd daarmee de eerste hoogleraar speciaal voor de plantkunde in de Republiek der Verenigde Nederlanden.
Het bleek moeilijk alle planten, vooral de planten uit warmere streken, in leven te houden. In 1656 stelden de Staten daarom een bedrag van 1.200 gulden voor een reconditorium beschikbaar. Een reconditorium is een verwarmde kas, ook wel een orangerie genoemd. In 1675 bloeide voor het eerst de Agave in deze kas. Dit was een primeur in de Republiek der Nederlanden.
In 1658 overleed Henricus Munting. Hij werd hij opgevolgd door zijn zoon Abraham. Abraham overleed in 1683. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Albert Munting.
De familie Munting kreeg vanaf het jaar 1642 een kleine vergoeding voor de zorg van de tuin. De familie was gedwongen geld te lenen om de tuin goed te kunnen onderhouden. De schulden waren in 1690 zo hoog opgelopen, dat de schuldeisers de tuin wilden verkopen en hierop aandrongen. Daarop kocht de provincie de tuin. Dit gebeurde op 29 januari 1691 voor het bedrag van 3.700 gulden. Sinds dat jaar is de tuin in het bezit van de overheid. In 1762 kwam er een hortulanus/tuinman. Hij kreeg zes jaar later een woning op het terrein. Het personeel van de botanische tuin werd vanaf de 18e eeuw verder uitgebreid.
De tuin aan de Rozenstraat bevond zich in het centrum van de stad Groningen. De tuin was in het begin 35 bij 40 meter groot. Langzamerhand is het terrein uitgebreid tot ongeveer 1 hectare. In de 18e en 19e eeuw werden er op het terrein kleine kassen gebouwd. Het bleef een veelzijdige verzameling planten. Er vond uitwisseling van zaden en planten met andere botanische tuinen plaats. Vanaf 1856 werden ook zaadlijsten uitgegeven en werden planten in de provincie Groningen en de verdere omgeving verzameld.
In 1880 werd een naastgelegen perceel aangekocht. Na afbraak van dit perceel werd naast het Hortushuis een laboratorium voor pharmacie gebouwd. Het Hortushuis behield alleen de functie van botanisch laboratorium. Er werd besloten tot de bouw van een nieuw laboratorium. Het nieuwe botanische laboratorium werd op 22 april 1899 geopend. Dit gebouw bevond zich naast het Hortushuis.
De plek bood niet voldoende ruimte voor een kassencomplex. Er werd gezocht naar een ander terrein. Landgoed De Wolf, aan de rand van Haren, werd in 1917 aangekocht. Het gebied was 12 hectare groot. De aanleg van de Hortus in Haren was door geldgebrek moeilijk.
Na de Tweede Wereldoorlog is de Hortus De Wolf geworden wat deze nu is: eerst de wilde plantentuin en in 1966 werd de grote tropische kas gebouwd en werd de plantencollectie uit de Rozenstraat naar Haren overgebracht en daarna volgden de rotstuin en de waterpartijen. De Hortus Botanicus zijn huidige oppervlakte van 20 hectare door aankopen van omliggende terreinen.

De Chinese Tuin in Hortus Haren

De Chinese Tuin kwam er in 1995. Op 12 april 1995 werd het Verborgen Rijk van Ming officieel door Koningin Beatrix geopend. De Tuinen van Ogham werden in 1999 aangelegd. Hier staat het mythologische gedachtegoed van de Kelten centraal.
De Hortus Botanicus in Haren ging in 2001 failliet. De Rijksuniversiteit Groningen werd in 2002 overgehaald om de tuin nog 10 jaar te sponsoren. De financiële problemen bleven echter, vooral vanwege de astronomisch hoge stookkosten van de tropische kas en de dalende bezoekersaantallen. In 2005 werd daarop besloten de tropische kas niet langer te verwarmen. In 2012 beëindigde de universiteit haar subsidie. In 2015 bleek uit onderzoek dat de vroegere tropische kas en de kantoren in slechte staat verkeren. De tropische kas werd daarop direct gesloten. In 2016 is begonnen met de afbraak van de kas. In samenwerking met Geopark de Hondsrug wordt op de plek van de kas de zogenoemde Hondsrugtuin aangelegd.

 

Kunst in de Hortus Botanicus in Haren
In de periode mei tot en met september 2016 werd een grote beeldenexpositie georganiseerd. In 2016 was dat 11 X SOLO. Kunstenaars kregen de kans om meerdere werken tentoon te stellen in één van de vele tuinen, waarin deze werken goed tot hun recht kwamen.
De Hortus Botanicus Haren is de grootste Hortus van Nederland. De Hortus heeft een groot aantal zeer diverse tuinen waarin de verschillende beelden goed tot hun recht komen. Zo is de intieme watertuin zeer geschikt voor het exposeren van kleine bronzen en de voedselarme plas voor monumentale beelden, die veel ruimte nodig hebben.
De grote verscheidenheid van de tuinen in de Hortus Haren zorgt voor afwisseling van licht, ruimte en intimiteit waarin de verschillende kunstwerken uitstekend tot hun recht komen. Een wandeling door deze beeldentuin staat daardoor garant voor een paar uur genieten van kunst en natuur.
Voor deelnemers aan workshops schilderen, beeldhouwen, fotografie zijn de tuinen een inspiratiebron. In restaurant De Plantage vinden elke zomer klassieke concerten plaats in het kader van het landelijke Hortus Festival. De entreehal van de Hortus is als kleine expositieruimte voor schilders en fotografen ingericht.

Kunst van André Boone in Hortus Haren

Beeldententoonstelling 11 X SOLO
De titel van de beeldententoonstelling in 2016 was 11 X SOLO. De titel 11 X Solo was afgeleid van de elf beeldhouwers die mee deden aan deze tentoonstelling. De term solo slaat op het feit dat er niet voor een overkoepelend thema was gekozen, maar voor de individuele expressie van de kunstenaar. Hierdoor kon elke kunstenaar ook een groot aantal werken exposeren. Er stonden werken van 11 beeldhouwers, die met ruim 80 beelden een overzicht gaven van hun werk. Er was een diversiteit aan stijlen te zien: van abstract tot figuratief en van alles daar tussenin met materialen als natuursteen, brons, cortenstaal, koper en glas.
De deelnemende beeldhouwers waarvan in 2016 werken te zien waren, waren Koen de Vries, Hugo Hol, Joeri van Marrewijk, Henk Rusman, Lucas Klein, Margriet Barends, Bastiaan de Groot, André Boone, Hans Rikken, Henk Slomp en Herman Bartelds.

 

Entreeprijzen
Volwassenen vanaf 16 jaar: € 8,50 (hoogseizoen) / € 5,-- (laagseizoen)
Kinderen 4 t/m 15 jaar: € 4,-- (hoogseizoen) / € 22,-- (laagseizoen)
Kinderen t/m 3 jaar: gratis
Het laagseizoen is van 1 november t/m 30 april en het hoogseizoen ligt tussen 1 mei en 31 oktober.
Bij de receptie kunt u een kadokaart voor éénmalige toegang tot de Hortus kopen.
(Prijzen zijn van 2019).

Rondleidingen
Er worden rondleidingen onder leiding van gidsen gemaakt. Deze rondleidingen kosten: € 32,50 per rondleider/gids per uur. Maximaal 10 personen per rondleider/gids. (Prijzen zijn van 2019).

Openingstijden Hortus Haren
De Hortus Haren is bijna het hele jaar door geopend, zeven dagen per week. Van 1 november tot 1 maart is de Hortus dagelijks geopend van 11.00 tot 16.00 uur en vanaf 1 maart tot 1 november is de Hortus dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur. De Hortus is rond de kerstdagen en de jaarwisseling gesloten.

Horeca
Er zijn in de Hortus Botanicus in Haren diverse horecagelegenheden:

  • Restaurant De Plantage vindt u midden in de Hortus Botanicus in Haren. Dit restaurant vindt u naast de Rotstuin en aan een prachtige vijver met panoramisch uitzicht op de tuinen. U kunt zowel binnen als buiten op het ruime terras van De Plantage genieten van lekkere hapjes en drankjes.
  • Het Chinees Theehuis Het Kreunen van de Draak ligt midden in de Chinese tuin. Het verborgen rijk van Ming met daarin het theehuis is door de stadsarchitect van Shanghai ontworpen en gebouwd door Chinese werkkrachten. Dit alles met authentieke Chinese bouwmaterialen. In het Chinees Theehuis kunt u verjaardagsfeest, receptie, jubileum, familiedag of andere speciale gelegenheid vieren. U kunt bij mooi weer gebruik maken van het terras met uitzicht op de waterval en de Chinese tuin. Ook voor zakelijke bijeenkomsten is het Chinese Theehuis zeer geschikt. Voor bezoekers is het Chinese Theehuis Het Kreunen van de Draak alleen in juli en augustus geopend. De rest van het jaar wordt het theehuis gebruikt voor besloten partijen.
  • In het entreegebouw vindt u het Hortus Café. Dit café is voor iedereen gratis toegankelijk. In dit entreegebouw worden regelmatig foto- of schilderijenexposities georganiseerd. Deze zijn gratis te bezichtigen. In het entreegebouw vindt u ook de Hortuswinkel.

De Hortuswinkel
Er is een winkeltje in de entreehal aanwezig. Deze Hortuswinkel heeft allerlei bijzondere producten. Alle producten hebben een link naar de natuur en de activiteiten van de Hortus. Er worden verschillende natuurboeken, tuingereedschap en honing van de Hortusbijen en kunst van lokale Harense kunstenaars verkocht. In de Hortuswinkel kunt u ook planten kopen van Tuingoed Foltz. Zowel de Hortuswinkel als het Hortus Café zijn dagelijks geopend.

Toegankelijkheid
De Hortus is grotendeels toegankelijk voor rolstoelen, met uitzondering van de Rotstuin en delen van de Chinese Tuin. Er zijn invalidentoiletten in de entreehal en in restaurant De Plantage aanwezig. Voor bezoekers zijn er drie rolstoelen en twee rollators te leen.
Er is een audiotour voor de Chinese Tuin. Deze audiotour is speciaal ontwikkeld voor slechtzienden en blinden. Tijdens deze audiotour wordt informatie gegeven over speciale plekken en kenmerken van de tuin en paviljoens. Hulphonden mogen mee naar binnen.

Activiteiten voor kinderen in de Hortus Haren
Er zijn in de Hortus diverse activiteiten voor kinderen. Spelenderwijs kunnen ze de Hortus ontdekken aan de hand van een speurtocht. Ook worden er thematische kinderfeestjes georganiseerd. Voor scholen worden in de Hortus Botanicus Haren leerzame lessen in de tuinen georganiseerd. Er zijn activiteiten met en zonder gids mogelijk.
Activiteiten met gids zijn de belevingstocht, een wandeling in de Chinese Tuin, de bijenstal, een bezoek aan kabouterland, de kriebeldieren en de Keltische tuin.
Activiteiten zonder gids zijn op stap met Kan Poe met opdrachten in de tuin en een bingospel in de Chinese tuin.

Natuurspeelplekken
Door de gehele Hortus vindt u natuurlijke speelplaatsen voor de kinderen. De natuur is hier zelf de speeltuin. Bush Bush is een natuurlijke speeltuin in het bos waar boomhutten en bruggen gebouwd kunnen worden. De Steppen is een natuurlijke zandspeelplek met wilgenhutten en een verborgen nepkrokodil. Het bamboebos is een kindvriendelijke watertuintje met kikkers en andere kleine diertjes. Het bamboebos is leuk om van dichtbij het waterleven te ontdekken.

Bereikbaarheid van de Hortus Haren

  • Met de bus:
    Lijn 51 rijdt ieder half uur vanaf het NS-station Groningen in de richting van Haren. Deze lijn kunt u ook nemen vanaf NS-station Haren in de richting van de stad Groningen. Bij de halte ‘Bolhuissteeg’ stapt u voor de ingang van de Hortus uit. U kunt ook buslijn 50, 54 of 58 nemen en uitstappen bij de halte Botanicuslaan. Vanaf hier is het vijftien minuten lopen naar de ingang.
  • Met de trein:
    Haren heeft een NS-station. Vanaf dit station volgt u de borden ‘Hortus Haren’. Dit is ongeveer vijftien minuten lopen.
  • Eigen vervoer:
    Met de auto is het ongeveer vijf minuten rijden vanaf de snelweg A28, afslag Haren. Achter het benzinestation, schuin tegenover de ingang van de Hortus, kunt u gratis parkeren. Deze parkeerplek is ook geschikt voor groepsvervoer.

Contact
Hortus Botanicus Haren
Kerklaan 34
9751 NN Haren
De Hortus is op werkdagen, tijdens openingstijden van de Hortus, bereikbaar via 050 – 537 00 53.
De afdeling Reserveringen is op werkdagen bereikbaar via 06 – 28 58 72 53.
E-mail:
Website:
Logo Hortus Botanicus Haren


Volg JTravel op Facebook, Instagram, Twitter, Pinterest en Bloglovin’.

 

Bewaar op Pinterest

In het Groningse Haren vind je de Hortus Botanicus. Het is één van de oudste en grootste botanische tuinen van Nederland. Deze Hortus is bekend om zijn Chinese Tuin. Meer lezen. Kijk dan op mijn website. Lees je mee? #hortus #hortusbotanicus #hortusharen #haren #groningen #jtravel #jtravelblog In het Groningse Haren vind je de Hortus Botanicus. Het is één van de oudste en grootste botanische tuinen van Nederland. Deze Hortus is bekend om zijn Chinese Tuin. Meer lezen. Kijk dan op mijn website. Lees je mee? #hortus #hortusbotanicus #hortusharen #haren #groningen #jtravel #jtravelblog

 

Deel dit artikel

Reacties mogelijk gemaakt door CComment